Nội thất trong các căn nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng thường đến từ hai nguồn: đồ gỗ do thợ đóng ngay tại công trình, và đồ mua sẵn chở từ xưởng hay cửa hàng ở nơi khác lên. Đồ đóng tại chỗ hợp với căn nhà, chắc, nhưng mộc và có khi nặng nề; đồ chở lên gọn, đẹp đều, nhưng có loại không chịu nổi độ ẩm của mùa mưa vùng cao. Người ở nhận ra sự khác nhau ngay khi ngồi xuống, nằm lên, hay mở một cánh tủ.
Nội thất là phần của căn nhà mà khách chạm vào nhiều nhất trong suốt kỳ nghỉ, nhiều hơn cả vách và mái. Bài này giải thích vì sao đồ đạc trong căn nhà nghỉ quanh hồ thường có dáng như vậy, vật liệu nào chịu được khí hậu ở đây, và anh chị dùng thế nào để đồ đạc bền, căn nhà đẹp cho cả người ở sau. Bài không nêu tên cơ sở hay cửa hàng nào.
Đồ đóng tại chỗ và đồ chở lên: khác nhau ở đâu
Ở những căn nhà gỗ do thợ địa phương dựng, giường, kệ, bàn, ghế dài thường được đóng luôn từ phần gỗ còn lại của công trình. Thợ đo theo đúng góc phòng, đúng chiều cao gác, nên đồ vừa khít. Đồ kiểu này nặng, chắc, ít khi lung lay, nhưng bề mặt có khi còn thô, cạnh chưa bo tròn, chỗ ghép còn thấy rõ đinh hay chốt.
Ở những cơ sở đầu tư đồng loạt nhiều căn, nội thất thường được đặt từ xưởng: giường khung gỗ công nghiệp hay gỗ ghép, tủ, bàn trang điểm, ghế bọc nệm. Đồ đều, đẹp như trong ảnh, dễ thay khi hỏng. Điểm cần biết là gỗ công nghiệp phủ mặt chịu nước kém hơn gỗ thịt; mép cạnh mà để nước đọng lâu thì phồng lên.
Phần lớn căn nhà kết hợp cả hai: giường và kệ lớn đóng tại chỗ, đồ nhỏ như ghế, bàn đầu giường, gương, móc treo mua về. Không có cách nào hay hơn cho mọi căn; điều quan trọng là đồ phù hợp với khí hậu và được chăm đều.
Nhìn kỹ đồ đóng tại chỗ, anh chị có khi thấy dấu tay của người làm: một tấm ván đầu giường giữ nguyên vân gỗ đẹp, một cái kệ khoét vừa đúng chỗ đặt cốc, một bậc ghế dài làm từ khúc gỗ còn để vỏ. Đồ mua sẵn thì gọn và đồng bộ, hợp với những ai thích căn phòng ngăn nắp như khách sạn. Không ai đúng ai sai; đó là hai kiểu chăm căn nhà khác nhau, và ảnh của căn nhà thường cho thấy chủ nhà nghiêng về kiểu nào. Nếu anh chị thích đồ mộc, cứ hỏi chủ nhà đồ trong căn là ai đóng; câu trả lời thường mở ra một câu chuyện dễ chịu.
Vì đường chở hàng lên đồi dài, đồ nội thất lớn và nặng ít được thay mới thường xuyên. Một chiếc giường hay một bộ bàn có thể đi theo căn nhà nhiều năm. Đó là lý do người chủ nhà nào cũng mong khách dùng nhẹ tay.
Giường và nệm: thứ chịu ẩm nhiều nhất trong nhà
Khung giường trong căn nhà nghỉ quanh hồ thường là gỗ, ít khi là sắt vì sắt dễ gỉ trong không khí ẩm và lạnh tay vào đêm. Giường đóng thấp sát sàn khá phổ biến ở nhà A-frame và gác lửng, vì trần thấp; giường cao chân hay gặp ở phòng tầng trệt. Giường thấp ấm hơn khi trời lạnh nếu sàn kín gió, nhưng lạnh hơn nếu sàn là ván thưa có gió lùa từ gầm.
Nệm là thứ chịu ẩm nhiều nhất. Mùa mưa, không khí ẩm thấm vào lõi nệm, nệm nặng mùi nếu căn nhà ít nắng. Chủ nhà chăm kỹ thường phơi nệm vào ngày nắng, dùng tấm lót chống thấm, hay để nệm trên phản có khe thoáng chứ không đặt thẳng lên sàn kín. Khi nhận nhà, ấn tay lên nệm và ngửi chăn gối là cách nhanh nhất để biết căn nhà có bị ẩm lâu ngày không.
Chăn trong căn nhà nghỉ ở vùng cao thường dày hơn ở phố, vì đêm xuống lạnh. Nhiều nơi để thêm một chiếc chăn mỏng hoặc chăn lông trong tủ. Nếu không thấy, cứ hỏi chủ nhà; đó là yêu cầu rất bình thường.
Chuyện chọn phòng nào trong nhà để ngủ ấm, ngủ yên đã có ở danh mục nhiệt, ẩm và tiếng động của trang. Ở đây chỉ lưu ý: giường là đồ đắt và khó thay nhất trong nhà, đừng nhảy lên giường, đừng để đồ ướt lên nệm.
Đồ nội thất hay gặp và điều nên biết khi dùng
Bảng dưới gom những món đồ gặp trong hầu hết các căn house quanh hồ, vật liệu thường dùng và điều người ở nên để tâm.
| Món đồ | Vật liệu hay gặp | Khi ở nên lưu ý |
|---|---|---|
| Giường, phản | Gỗ thịt đóng tại chỗ, gỗ ghép, gỗ công nghiệp | Không để đồ ướt lên nệm; giường thấp trên gác cẩn thận khi ngồi dậy đụng mái |
| Tủ, kệ treo đồ | Gỗ ghép, gỗ công nghiệp phủ mặt | Không treo đồ ướt vào tủ kín; để cửa tủ hé cho thoáng |
| Bàn ăn, bàn trà | Gỗ thịt, mặt gỗ phủ dầu | Lót cốc nóng, lau nước đổ ngay để mặt gỗ không loang |
| Ghế ngoài hiên | Gỗ, mây nhựa, khung sắt sơn | Kéo vào mái hiên khi mưa; ghế gỗ ướt dễ trơn và ố |
| Rèm cửa | Vải dày hoặc hai lớp | Kéo rèm khi đêm lạnh để giữ ấm; vén lên ban ngày cho bớt ẩm |
| Thảm, gối tựa | Vải, sợi tổng hợp, có nơi đan tay | Không mang giày dép bùn đất lên thảm; phơi khi ướt |
Đồ đạc trong căn nhà nghỉ không phải đồ trưng bày, nhưng cũng không phải đồ dùng một lần. Mỗi món hỏng đều phải chở đồ thay thế lên đồi.
Rèm, thảm, gối tựa: vải trong căn nhà vùng cao
Vải làm căn nhà ấm mắt và ấm thật. Rèm dày kéo kín khi đêm xuống giữ lại một phần hơi ấm, nhất là ở những căn có cửa kính lớn. Thảm trải giữa phòng làm sàn gỗ đỡ lạnh chân và đỡ vang tiếng bước. Gối tựa, nệm ngồi trên ghế dài biến một góc nhà thành chỗ ngồi chung cho cả đoàn.
Nhưng vải cũng là thứ hút ẩm nhiều nhất. Ở vùng có mùa mưa dài như Tà Đùng, rèm và thảm trong căn nhà ít nắng dễ có mùi ẩm, đôi khi có đốm mốc ở mép rèm sát kính. Chủ nhà chăm kỹ thường thay giặt đồ vải theo lịch, chọn màu đậm vừa phải cho đỡ lộ bẩn và dùng loại vải mau khô.
Người ở góp phần giữ đồ vải khô bằng vài việc đơn giản: ban ngày vén rèm, mở cửa sổ khi trời nắng cho nhà thở; không phơi áo mưa, khăn ướt lên ghế bọc vải; không ngồi đồ ướt sau khi đi mưa về lên nệm ghế. Thảm dính đất đỏ rất khó giặt sạch, nên cởi giày dép ở cửa là cách giữ thảm tốt nhất.
Một số căn nhà dùng đồ đan tay, thổ cẩm hay sản phẩm từ mây tre ở vùng cao làm điểm nhấn. Những món này đẹp và có câu chuyện riêng; dùng chúng nhẹ nhàng, đừng dùng lau tay hay lót nồi.
Bàn ghế ngoài hiên: nắng, mưa và sương
Hiên là chỗ khách ở nhiều nhất trong ngày: ngồi uống cà phê sáng, đọc sách buổi chiều, trò chuyện buổi tối. Bàn ghế ở hiên chịu đủ nắng, mưa hắt và sương đêm. Gỗ thịt phủ dầu chịu được nhưng cần sơn dầu lại định kỳ; ghế mây nhựa nhẹ, không sợ nước nhưng phai màu dưới nắng; ghế khung sắt chắc nhưng lạnh và dễ gỉ ở chân.
Sau một đêm sương, mặt bàn và mặt ghế ngoài hiên thường ướt đẫm. Lau trước khi ngồi để khỏi ướt quần, nhất là trên ghế gỗ dễ trơn. Trẻ nhỏ đứng lên ghế ướt rất dễ trượt; chuyện an toàn ở hiên đã có danh mục riêng của trang.
Khi trời chuyển mưa, kéo ghế và gối tựa vào phía trong mái hiên. Gió giật trước cơn giông có thể hất ghế nhẹ hay đệm ngồi xuống sườn đồi. Nhiều chủ nhà đã mất không ít gối tựa, đệm ghế vì khách quên để ngoài trời qua đêm mưa.
Không kéo lê bàn ghế trên sàn hiên gỗ; vết kéo xước sàn và ma sát làm bung đinh ván. Nhấc lên đặt xuống thì nhẹ hơn cho cả sàn lẫn người ở phòng bên dưới nếu có.
Đồ điện trong căn nhà: vì sao thường chỉ vừa đủ
Khách ở phố quen với phòng có tủ lạnh, ấm siêu tốc, máy sấy tóc, tivi, máy lạnh. Nhiều căn nhà nghỉ quanh hồ chỉ có một phần trong số đó. Máy lạnh thường không cần vì khí hậu mát; quạt sưởi hay chăn điện có ở một số nơi; tủ lạnh nhỏ và ấm đun nước thì khá phổ biến.
Lý do không chỉ là chi phí. Đường dây điện lên những căn nhà trên đồi thường dài, công suất có hạn; nhiều thiết bị công suất lớn chạy cùng lúc dễ làm nhảy cầu dao. Nhà gỗ cũng khiến chủ nhà thận trọng hơn với đồ điện tỏa nhiệt. Vì vậy căn nhà thường được trang bị vừa đủ, và chủ nhà có khi dặn không dùng cùng lúc ấm đun, máy sấy và quạt sưởi.
Nếu anh chị cần một món đồ điện cụ thể, như máy hút sữa, máy xông, bình đun cho trẻ nhỏ, hãy hỏi trước khi đến xem căn nhà có ổ cắm phù hợp và có chỗ đặt an toàn không. Cách dùng ổ điện, dây nối và sạc pin an toàn trong nhà gỗ đã có bài riêng ở danh mục an toàn của trang.
Thiếu đồ điện đôi khi lại là một phần của kỳ nghỉ: buổi tối không tivi, cả đoàn ngồi nói chuyện, nghe mưa trên mái. Nhiều khách quay lại chính vì điều đó.
Dùng đồ đạc cho bền: những việc nhỏ người ở làm được
Cởi giày dép ở cửa. Đất đỏ bám đế giày là thứ làm bẩn sàn, thảm và chăn nhanh nhất. Hầu hết căn house quanh hồ có kệ hay chỗ để dép ở hiên.
Lót cốc, lau nước đổ ngay. Mặt gỗ phủ dầu chịu được nước trong chốc lát, nhưng vệt cốc nóng hay nước đọng qua đêm để lại vết loang khó sửa.
Không treo đồ ướt vào tủ. Tủ gỗ kín cộng với áo mưa ướt là công thức của mùi ẩm. Phơi ở hiên có mái hay chỗ chủ nhà chỉ.
Không dán, đóng đinh lên vách. Muốn treo đồ trang trí cho dịp riêng, hỏi chủ nhà chỗ treo. Băng keo trên vách gỗ bóc ra để lại vết.
Báo ngay khi làm hỏng. Một chân ghế lỏng, một ngăn kéo kẹt, báo sớm thì sửa nhanh. Giấu đi thì người ở sau là người gặp chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Nội thất trong nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng thường làm bằng gì?
Phần lớn là gỗ: giường, kệ, bàn đóng tại chỗ bằng gỗ thịt hay gỗ ghép, kết hợp đồ mua sẵn bằng gỗ công nghiệp, mây nhựa, khung sắt. Đồ vải như rèm, thảm, chăn thường dày hơn ở phố vì đêm lạnh.
Vì sao chăn nệm trong căn nhà nghỉ đôi khi có mùi ẩm?
Mùa mưa vùng cao kéo dài, không khí ẩm thấm vào nệm và đồ vải, nhất là ở căn ít nắng. Chủ nhà chăm kỹ sẽ phơi, thay giặt định kỳ. Nếu thấy chăn gối ẩm khi nhận nhà, cứ báo để được đổi.
Căn nhà nghỉ ở Tà Đùng có máy lạnh không?
Thường không cần, vì khí hậu mát. Nhiều căn có quạt, tủ lạnh nhỏ, ấm đun nước; một số có quạt sưởi hay chăn điện. Cần thiết bị nào đặc biệt thì hỏi trước để biết có ổ cắm phù hợp không.
Có nên kéo bàn ghế ra giữa vườn ngồi không?
Hỏi chủ nhà trước. Đồ trong nhà và trên hiên nhiều khi không hợp để ra đất ướt, và kéo lê làm xước sàn. Nhiều nơi có chỗ ngồi ngoài vườn riêng; dùng chỗ đó tiện hơn.
Làm hỏng đồ nội thất trong căn nhà thuê thì xử lý thế nào?
Báo chủ nhà ngay, nói rõ chuyện gì xảy ra, chụp ảnh nếu được. Chủ nhà biết thợ quen để sửa. Chuyện bồi thường nếu có thì trao đổi thẳng thắn, tốt hơn nhiều so với để người ở sau phát hiện.
Vì sao giường trên gác lửng thường sát sàn?
Vì gác lửng dưới mái dốc có trần thấp; giường thấp giúp ngồi dậy không đụng mái. Giường sát sàn ấm nếu sàn kín gió, nhưng nên cẩn thận khi đứng dậy ở phía mái thấp.