Trước khi chọn một căn nhà nghỉ trên đồi ở Tà Đùng, nên hỏi chủ nhà ít nhất mười điều về lối vào: xe đỗ ở đâu, từ chỗ đỗ lên nhà đi bộ bao lâu, lối làm bằng gì, có bao nhiêu đoạn bậc, có tay vịn không, ban đêm có đèn không, mùa mưa lối ra sao, trong nhà có phòng ngủ và phòng tắm ở tầng trệt không, có ai phụ mang đồ không, và có căn nào ít bậc hơn không. Kèm theo đó, xin một đoạn phim quay từ chỗ đỗ xe lên tới cửa. Câu trả lời cụ thể, có hình, quan trọng hơn mọi lời "gần lắm, dễ đi lắm".
Những bài khác trong chuyên mục này nói từng phần của lối vào: bậc thang, đi lại khi mưa, mang hành lý, chỗ để xe, đèn lối đi. Bài này gom tất cả lại thành một danh sách hỏi trước khi chọn, kèm cách đọc câu trả lời, để anh chị không phải phát hiện lối vào lần đầu vào lúc tay đang xách đồ.
Vì sao phải hỏi riêng về lối vào
Khi chọn nhà nghỉ, người ta hỏi rất kỹ về phòng ngủ, giường, nước nóng, bếp, nhưng ít khi hỏi về đoạn đường từ xe tới cửa. Ở thành phố, đoạn đó gần như không tồn tại. Ở vùng đồi quanh hồ, đoạn đó có khi là một con dốc đất, một cầu thang gỗ dài, hay một chuỗi bậc đá giữa vườn.
Ảnh căn nhà hiếm khi chụp lối vào từ góc người đi. Mô tả căn nhà hiếm khi nói rõ có bao nhiêu bậc, lối có trơn khi mưa không. Không phải vì chủ nhà giấu, mà vì với người ở đó lâu, đi đồi là chuyện thường, họ không nghĩ khách sẽ thấy khó.
Vì vậy, hỏi về lối vào là việc của khách. Hỏi càng cụ thể, câu trả lời càng có ích. Mười phút trao đổi lúc chọn căn tránh được cảnh cả đoàn tới nơi trong đêm, đứng ở chân dốc nhìn lên và thấy mình đã chọn nhầm cho người lớn tuổi nhất trong nhà.
Mười câu nên hỏi chủ nhà
Có thể gửi nguyên danh sách này qua tin nhắn, chủ nhà trả lời từng câu. Câu nào chưa rõ thì hỏi lại.
- Xe đỗ ở đâu, đỗ được mấy xe, có quay đầu được không? Biết chỗ đỗ là biết điểm bắt đầu của lối đi bộ, và biết đoàn hai xe có đủ chỗ không.
- Từ chỗ đỗ lên tới cửa đi bộ khoảng bao lâu, lên hay xuống? Hỏi theo thời gian đi bộ dễ hình dung hơn hỏi mét. Hỏi luôn căn nhà nằm cao hơn hay thấp hơn chỗ đỗ.
- Lối làm bằng gì: bê tông, đá, gỗ hay đất? Mỗi đoạn có thể khác nhau; xin chủ nhà kể từng đoạn.
- Có bậc thang không, chừng bao nhiêu đoạn, đoạn nào dốc nhất? Không cần con số chính xác, chỉ cần biết ít hay nhiều, và đoạn khó nằm ở đâu.
- Có tay vịn không, ở đoạn nào, một bên hay hai bên? Với người lớn tuổi, câu này quan trọng ngang câu về phòng ngủ.
- Ban đêm lối có đèn suốt không, bật bằng gì? Công tắc, hẹn giờ, cảm biến hay đèn năng lượng mặt trời.
- Mùa mưa lối ra sao, có đoạn nào lầy hay trơn không? Hỏi đặc biệt nếu đi vào những tháng mưa nhiều.
- Trong nhà có phòng ngủ, phòng tắm ở tầng trệt không, có bậc trong nhà không? Lối vào dễ mà bên trong toàn gác lửng thì người yếu chân vẫn khó.
- Có ai phụ mang đồ, có xe đẩy hay lối cho xe máy chở đồ không? Hỏi luôn có cần báo trước, có tính thêm không.
- Trong khuôn viên có căn nào ít bậc hơn không? Câu này hay mở ra lựa chọn mà ảnh trên trang không nói.
Không cần hỏi đủ mười câu với mọi đoàn. Nhóm bạn khoẻ đi mùa khô có thể chỉ cần ba câu đầu. Đoàn có ông bà, có trẻ nhỏ, đi mùa mưa thì nên hỏi đủ, và nói rõ đoàn có ai để chủ nhà trả lời sát hơn.
Xin một đoạn phim quay đúng góc
Một đoạn phim ngắn bằng điện thoại cho thấy lối vào rõ hơn mọi lời tả. Điều quan trọng là quay đúng góc: bắt đầu từ chỗ đỗ xe, người quay đi bộ bình thường lên tới cửa, máy cầm ngang tầm ngực hướng về phía trước, quay liền một mạch không cắt. Như vậy người xem thấy được độ dài, độ dốc, từng đoạn bậc, chỗ rẽ, tay vịn.
Nếu chủ nhà gửi phim quay từ trên hiên nhìn xuống, hay quay bằng thiết bị bay từ trên cao, lối sẽ trông ngắn và thoải hơn thật. Lịch sự nhờ họ quay thêm một đoạn từ dưới đi lên. Nếu được, xin thêm một hai tấm ảnh chụp lối lúc trời tối có bật đèn, và một tấm chụp lối sau mưa.
Xem phim, để ý người quay có thở mạnh không, có phải dừng lại không, có chỗ nào đưa tay bám không. Những chi tiết nhỏ ấy nói nhiều về sức cần bỏ ra. Gửi phim cho người lớn tuổi trong đoàn xem trước; họ tự biết mình đi được tới đâu hơn ai hết.
Đọc câu trả lời của chủ nhà
Người ở vùng đồi lâu năm có một thước đo khác về "gần" và "dễ". Với họ, vài chục bậc đá là bình thường, một con dốc đất là lối đi hằng ngày. Câu "gần lắm, đi vài bước thôi" có thể đúng với người địa phương mà là một chặng mệt với người đau gối từ thành phố lên.
Vì thế, hỏi bằng câu đặt vào người cụ thể sẽ cho câu trả lời sát hơn. Thay vì hỏi "lối có dễ đi không", hỏi "mẹ của gia đình đã ngoài bảy mươi, đi chậm, đau gối, thì đi lối này được không, có cần người đỡ không". Chủ nhà từng đón nhiều đoàn thường trả lời rất thật khi được hỏi như vậy.
Để ý cả những gì không được nói. Hỏi về tay vịn mà câu trả lời chỉ nói về cảnh đẹp dọc lối, hỏi về mùa mưa mà câu trả lời là "ít khi mưa lắm", là lúc nên hỏi lại cho rõ hoặc xin thêm hình. Không cần nghi ngờ ai, chỉ cần đủ thông tin để tự quyết.
Nói rõ đoàn mình có ai
Câu hỏi hay nhất có khi lại là một lời kể. Khi liên hệ, nói ngắn gọn đoàn có bao nhiêu người, có ai lớn tuổi, có trẻ nhỏ mấy tuổi, có ai đau chân, đi xe gì, dự kiến tới lúc mấy giờ, đi vào tháng nào. Chủ nhà nắm rõ các căn của mình sẽ biết căn nào hợp hơn.
Nhiều khuôn viên có vài căn ở các vị trí khác nhau. Căn đang hiện trên trang có thể là căn đẹp nhất trong ảnh nhưng xa nhất từ chỗ đỗ. Khi biết đoàn có ông bà, chủ nhà có thể gợi ý một căn khác thấp hơn, gần xe hơn, có phòng trệt, mà khách không biết để hỏi.
Kể giờ tới cũng quan trọng. Tới lúc trời còn sáng, đoàn có thời gian làm quen lối. Tới lúc tối, chủ nhà biết để bật đèn, ra đón, chỉ chỗ đỗ. Đi vào mùa mưa, chủ nhà có thể dặn thêm về đoạn trơn, chuẩn bị sẵn dép, ô ở chân lối.
Khi câu trả lời chưa đủ để yên tâm
Có lúc hỏi rồi vẫn chưa yên tâm: phim không có, câu trả lời chung chung, hoặc lối thật sự dài và dốc. Lúc đó có ba cách. Một là hỏi đổi sang căn khác trong cùng khuôn viên, thấp hơn hoặc gần xe hơn. Hai là chia đoàn: người yếu chân ở căn dễ đi, người khoẻ ở căn trên cao. Ba là chọn một khuôn viên khác.
Đừng chọn một căn chỉ vì ảnh đẹp rồi hy vọng tới nơi lối sẽ dễ hơn tưởng tượng. Thường thì ngược lại, nhất là khi trời mưa hay khi tới muộn. Một căn kém lung linh hơn trong ảnh nhưng cả đoàn ra vào thoải mái thường cho một kỳ nghỉ dễ chịu hơn.
Khi đã quyết, lưu lại phim, ảnh, định vị chỗ đỗ, gửi cho cả đoàn, đặc biệt là người lái xe và người sẽ đi cùng ông bà. Ai cũng biết trước mình sắp đi trên lối nào thì không ai bị bất ngờ, và chuyến đi bắt đầu nhẹ nhàng ngay từ chỗ đỗ xe.
Hỏi lại một hai ngày trước khi đi
Lối vào có thể thay đổi giữa lúc chọn căn và lúc đến. Một trận mưa lớn tuần trước làm xói một đoạn bậc, chủ nhà đang sửa lối, một bóng đèn dọc dốc vừa hỏng, chỗ đỗ quen bị chiếm vì có đoàn khác đi ba xe. Những chuyện nhỏ như vậy chủ nhà biết, nhưng không phải lúc nào cũng nhớ báo khách.
Một hai ngày trước khi đi, nhắn hỏi ngắn: dạo này lối vào có gì thay đổi không, trời bên đó đang mưa hay nắng, chỗ đỗ còn như cũ không. Báo lại giờ tới dự kiến và số xe. Câu trả lời giúp đoàn chuẩn bị đúng giày dép, áo mưa, đèn, và quyết định có nên tới sớm hơn để còn trời sáng không.
Nếu chủ nhà báo lối đang sửa hay vừa có sạt lở nhỏ trong khuôn viên, hỏi có lối tạm không, có căn khác để chuyển không. Đó là lúc tốt nhất để đổi, khi còn thời gian, hơn là tới nơi giữa đêm mới biết.
Ghi nhớ nhanh trước khi chốt căn
Một danh sách gọn để soát lại lần cuối, trước khi báo chủ nhà giữ căn:
- Đã biết chỗ đỗ xe và đường từ đó lên nhà.
- Đã xem phim hoặc ảnh lối vào chụp từ chỗ đỗ đi lên.
- Đã biết đoạn khó nhất, có tay vịn hay không.
- Đã hỏi về đèn lối đi và lối khi mưa.
- Đã hỏi phòng ngủ, phòng tắm tầng trệt cho người cần.
- Đã báo chủ nhà đoàn có ai, tới lúc nào.
- Đã gửi thông tin lối vào cho cả đoàn.
Đủ bảy dòng này, lối vào gần như không còn là ẩn số. Dòng nào còn để trống thì quay lại hỏi thêm, nhất là ba dòng đầu, vì đó là những thứ không đổi được khi đã tới nơi. Phòng ngủ chật còn xoay xở được, chăn mỏng còn xin thêm được, nhưng lối dốc thì ngày nào cũng phải đi. Phần còn lại, như căn nhà ấm hay mát, phòng ngủ ra sao, có ở các chuyên mục khác trên trang. Muốn xem các căn cụ thể kèm hình ảnh, anh chị có thể tham khảo TaDungVilla.com rồi hỏi chủ nhà theo danh sách trên.
Câu hỏi thường gặp
Trước khi đặt nhà nghỉ trên đồi nên hỏi gì về lối vào?
Hỏi chỗ đỗ xe, đi bộ lên nhà bao lâu, lối làm bằng gì, có bậc và tay vịn không, ban đêm có đèn không, mùa mưa lối ra sao, có phòng trệt không, có ai phụ mang đồ không, và có căn nào ít bậc hơn không.
Xin chủ nhà đoạn phim lối vào thế nào cho đúng?
Nhờ quay từ chỗ đỗ xe đi bộ lên tới cửa, máy cầm ngang tầm ngực, quay liền một mạch không cắt. Phim quay từ trên xuống hay từ trên cao làm lối trông ngắn và thoải hơn thật.
Chủ nhà nói "gần lắm, dễ đi lắm" có đáng tin không?
Thường là thật với người quen đi đồi, nhưng có thể khác với người đau gối từ thành phố lên. Hỏi bằng tình huống cụ thể, như người ngoài bảy mươi đau gối đi được không, sẽ có câu trả lời sát hơn.
Có nên nói trước với chủ nhà đoàn có người lớn tuổi?
Nên. Chủ nhà biết các căn của mình, có thể gợi ý căn thấp hơn, gần xe hơn, có phòng trệt, chuẩn bị đèn, ra đón và chỉ chỗ đỗ. Nói rõ cả giờ tới và tháng đi.
Hỏi rồi vẫn thấy lối vào khó thì làm sao?
Hỏi đổi căn thấp hơn trong cùng khuôn viên, chia đoàn để người yếu chân ở căn dễ đi, hoặc chọn khuôn viên khác. Đừng chọn chỉ vì ảnh đẹp rồi hy vọng tới nơi sẽ dễ hơn.
Có cần hỏi về bậc thang bên trong căn nhà không?
Có. Lối vào dễ mà phòng ngủ, phòng tắm đều trên gác lửng hay có bậc chênh trong nhà thì người yếu chân vẫn khó. Hỏi phòng ngủ và phòng tắm có ở tầng trệt không.