Người lớn tuổi đi Tà Đùng ở thoải mái nhất trong một căn nhà xây mái dốc hoặc bungalow một tầng: giường ở tầng trệt, phòng tắm nằm trong nhà có sàn không trơn, lối từ chỗ để xe vào ngắn và ít bậc, hiên có mái che để ngồi. Nhà chữ A có gác lửng và cầu thang dốc thường không hợp, vì chỗ ngủ dễ ở trên cao, trần thấp, và đi xuống thang lúc nửa đêm là việc rủi ro với người đi lại không còn nhanh nhẹn.
Bài này nhìn căn nhà mái dốc từ góc của ông bà, cha mẹ đã có tuổi, những người có thể khoẻ nhưng không còn thích leo trèo, hay dậy đêm, nhạy với lạnh và trơn trượt. Những gì nói dưới đây dựa trên các kiểu nhà gặp quanh hồ Tà Đùng. Chuyện chăm sóc sinh hoạt hằng ngày của người lớn tuổi trong kỳ nghỉ thuộc chủ đề khác, không lặp ở đây.
Những gì người lớn tuổi cần ở một căn nhà nghỉ
Đi lại an toàn đứng đầu. Sàn phẳng, ít bậc, không có ngưỡng cửa cao, phòng tắm có chỗ vịn, lối đi ban đêm có đèn. Với người trẻ, một bậc hụt chỉ là chao chân; với người lớn tuổi, nó có thể là một cú ngã phải đi viện. Vì vậy những chi tiết rất nhỏ trong căn nhà lại có trọng lượng lớn khi chọn.
Ở nhà nghỉ vùng đồi, những chỗ dễ hụt chân thường là ngưỡng cửa gỗ cao, bậc chênh giữa phòng ngủ và phòng tắm, bậc xuống hiên, và đoạn chuyển từ sàn gỗ sang sàn gạch. Mỗi chỗ chỉ chênh một chút, nhưng trong bóng tối và khi chưa quen nhà thì đều là bẫy.
Thứ hai là giữ ấm. Người lớn tuổi nhạy lạnh hơn, mà đêm và sáng sớm ở cao nguyên se lạnh, mùa mưa lại ẩm. Căn nhà kín gió, có chăn dày, có nước nóng ổn định quan trọng hơn mọi tiện nghi khác.
Thứ ba là giấc ngủ. Nhiều người lớn tuổi ngủ nông, dậy đêm một hai lần. Căn nhà cần yên, đường từ giường tới nhà vệ sinh ngắn và dễ đi trong bóng tối. Những căn nhà nghỉ đẹp trên ảnh không phải lúc nào cũng đáp ứng được ba điều này.
Thứ tư là sự quen thuộc. Người lớn tuổi thường cảm thấy dễ chịu ở chỗ giống nhà mình: cửa mở bình thường, công tắc ở chỗ dễ tìm, nhà vệ sinh kiểu quen dùng. Một căn nhà quá lạ, đèn cảm ứng, vòi sen điều khiển phức tạp, có thể làm ông bà ngại hỏi rồi tự loay hoay.
Vì sao A-frame có gác thường không hợp
Nhà chữ A đẹp và độc đáo, nhưng cấu trúc của nó đi ngược với những gì người lớn tuổi cần. Chỗ ngủ đẹp nhất nằm trên gác, lên bằng cầu thang dốc hoặc thang leo. Hai bên trần thấp, phải cúi người khi đi tới góc. Phòng tắm có khi nằm dưới gác, cửa thấp. Đi từ gác xuống nhà vệ sinh lúc nửa đêm, trong bóng tối, khi chân còn tê vì vừa dậy, là chuỗi động tác nhiều rủi ro.
Nếu căn A-frame có giường ở tầng dưới, ông bà vẫn có thể ở, nhưng vẫn phải chịu không gian mở: người trẻ thức khuya trên gác hay dưới nhà, đèn, tiếng nói, tiếng bước chân trên sàn gỗ đều tới tai. Với người ngủ nông, đó là đêm khó ngủ.
Cách dung hoà hay gặp là thuê hai căn gần nhau: người trẻ ở A-frame, ông bà ở một căn một tầng sát bên. Cả nhà vẫn ngồi chung hiên, ăn chung, nhưng mỗi thế hệ có một không gian ngủ hợp với mình.
Khi thuê hai căn như vậy, chọn hai căn gần nhau nhất có thể, lối nối giữa hai căn phẳng và có đèn. Ông bà muốn sang căn con cháu chơi buổi tối, rồi quay về ngủ, cần một lối đi ngắn và an toàn chứ không phải một dãy bậc tối.
Một lợi ích nữa của việc tách căn: ông bà có thể ngủ sớm, dậy sớm theo nhịp của mình mà không bị con cháu thức khuya làm phiền, và con cháu cũng thoải mái trò chuyện mà không phải nhắc nhau nói nhỏ. Cả nhà gặp nhau ở bữa sáng, ai cũng đã ngủ đủ.
Ba kiểu nhà nhìn từ góc người lớn tuổi
So theo những điều người lớn tuổi và con cháu đi cùng hay hỏi. Mỗi căn cụ thể có thể khác; đây là khung để đặt câu hỏi.
| Điều quan tâm | A-frame có gác | Bungalow một tầng | Nhà xây mái dốc |
|---|---|---|---|
| Chỗ ngủ | Thường trên gác | Tầng trệt | Tầng trệt |
| Đi tới nhà vệ sinh ban đêm | Qua cầu thang | Vài bước | Vài bước |
| Cách âm | Kém, không gian mở | Vừa phải | Tốt hơn |
| Giữ ấm | Dưới sàn lạnh hơn gác | Tuỳ vách và mái | Tường dày giữ nhiệt |
| Phòng tắm | Có khi nhỏ, cửa thấp | Thường gọn | Thường rộng hơn |
Nhìn bảng sẽ thấy nhà xây mái dốc và bungalow một tầng gần như luôn là lựa chọn an toàn hơn. Cái mất đi là chút cảm giác độc đáo, nhưng cái được là ông bà ngủ ngon và cả nhà yên tâm.
Với ông bà còn rất khoẻ, quen leo trèo, thích trải nghiệm, A-frame có giường tầng dưới vẫn là một lựa chọn. Cách hay nhất là hỏi chính ông bà sau khi cho xem ảnh bên trong căn nhà, kể cả ảnh cầu thang và phòng tắm, thay vì con cháu quyết định thay.
Nhà xây mái dốc: kiểu nhà quen thuộc với người lớn tuổi
Một căn nhà gạch mái ngói hoặc mái tôn có trần, hiên rộng, nền gạch, gần giống nhà quê của nhiều gia đình, thường làm ông bà thấy dễ chịu ngay từ lúc bước vào. Không có gì lạ để phải làm quen: cửa mở bình thường, công tắc ở chỗ quen, giường kê sát tường, nhà vệ sinh trong nhà.
Tường dày giữ nhiệt tốt hơn vách gỗ mỏng, ban đêm ấm hơn, ban ngày dịu hơn. Mái ngói nghe mưa trầm và đều, ít làm giật mình. Cách âm tốt hơn giúp ông bà ngủ được dù con cháu còn trò chuyện ở phòng ngoài.
Điều cần để ý ở nhà xây là sàn gạch men: mát chân, dễ lau, nhưng trơn khi ướt. Phòng tắm lát gạch bóng mà không có thảm chống trơn là chỗ nguy hiểm nhất trong nhà. Mang theo một tấm thảm nhỏ chống trơn hoặc xin chủ nhà là cách đơn giản.
Một điểm cộng ít người nghĩ tới: nhà xây thường có bếp và bàn ăn đúng kiểu nhà ở, nên ông bà có thể tự pha trà, ngồi ăn sáng ở bàn ghế cao vừa tầm, không phải ngồi bệt hay ngồi ghế thấp như ở một số căn nhà gỗ kiểu mộc.
Bungalow một tầng: khi muốn gần thiên nhiên hơn
Nếu ông bà thích không khí vườn đồi, thích ngồi hiên gỗ nghe chim, một căn bungalow một tầng là lựa chọn ở giữa: vẫn có cảm giác nhà nghỉ cao nguyên, mà không có cầu thang. Chọn căn gần chỗ để xe, lối vào lát phẳng hoặc bậc thấp có tay vịn, hiên có mái che rộng.
Vách bungalow mỏng hơn tường gạch, nên kiểm xem căn có kín gió không, có chăn dày không. Nếu bungalow nằm trong cụm, chọn căn xa khu chung để ông bà ngủ yên. Phòng tắm trong căn, không phải đi ra ngoài, là điều kiện gần như bắt buộc.
Bungalow gỗ đặt trên cột thường có vài bậc lên hiên. Hỏi trước có mấy bậc, có tay vịn không. Với người đi lại chậm, ba bốn bậc có tay vịn không sao; một dãy bậc dài trên dốc đất đỏ thì nên chọn căn khác.
Ánh sáng trong bungalow buổi tối cũng nên để ý. Nhiều căn trang trí đèn vàng mờ cho ấm cúng, đẹp trong ảnh nhưng khó nhìn với mắt người lớn tuổi, nhất là ở phòng tắm và lối đi. Hỏi xem có đèn trần đủ sáng không, hoặc mang theo một đèn pin nhỏ để bên giường.
Cuối cùng, kiểm chiều cao giường. Một số bungalow kiểu mộc dùng nệm đặt thẳng trên sàn hay bệ thấp, đẹp và ấm cúng nhưng ông bà đau lưng, đau gối sẽ rất khó đứng dậy. Giường cao vừa tầm ngồi, mép giường chắc là điều nên hỏi rõ.
Kiểm nhanh trong căn nhà khi ông bà vừa tới
Trước khi ông bà vào nghỉ, một người trong nhà nên đi một vòng kiểm những điểm sau, mất chừng năm phút:
- Đường từ giường tới nhà vệ sinh: có vật cản không, có ngưỡng cửa cao không, có đèn ngủ không.
- Sàn phòng tắm có trơn không, có chỗ vịn khi đứng lên ngồi xuống không, nước nóng chảy ra sau bao lâu.
- Thảm trải sàn có mép quăn dễ vấp không; nếu có, dời đi hoặc dán phẳng.
- Chăn đủ dày chưa, có cần xin thêm không; cửa sổ phòng ngủ đóng kín được không.
- Ghế ngồi ở hiên và trong nhà có chắc, có tay vịn để đứng lên dễ không.
- Điện thoại của ông bà đã lưu số của người trong nhà và có đèn pin dễ bật chưa.
Năm phút này rất đáng. Phần lớn sự cố của người lớn tuổi ở nhà lạ xảy ra trong đêm đầu tiên, khi chưa quen đường đi trong nhà.
Nếu thấy điều gì không ổn mà không tự xử lý được, như phòng tắm quá trơn hay giường quá cao, hãy hỏi chủ nhà đổi căn ngay khi mới tới, đừng cố chịu cho qua đêm.
Hỏi trước gì khi chọn căn cho ông bà
Khi nhắn hỏi, nói rõ đi cùng người lớn tuổi, rồi hỏi: có phòng ngủ ở tầng trệt không; phòng tắm trong nhà hay ngoài, có bồn ngồi hay chỉ có vòi sen, sàn có chống trơn không; từ chỗ để xe vào nhà có bao nhiêu bậc, có dốc không, có đèn không; cửa có ngưỡng cao không.
Hỏi thêm về nước nóng và chăn ấm, vì đó là hai thứ ông bà cần nhất ở cao nguyên. Hỏi khoảng cách tới khu dân cư, phòng trường hợp cần mua thuốc hay đi khám, nhưng không cần lo quá; chủ nhà ở địa phương thường biết chỗ.
Nếu ông bà có bệnh nền cần dùng thuốc đều, mang đủ thuốc cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng, vì vùng hồ không có nhiều nhà thuốc ngay sát chỗ ở. Thuốc để nơi khô ráo, tránh chỗ nắng chiếu sau kính và tránh độ ẩm của phòng tắm.
Anh chị có thể xem ảnh thật và mô tả những căn đang nhận khách tại TaDungVilla.com, rồi dùng các câu hỏi trên để chọn. Một chuyến đi mà ông bà ngủ ngon, đi lại yên tâm là chuyến đi cả nhà sẽ muốn lặp lại.
Câu hỏi thường gặp
Người lớn tuổi có ở được nhà A-frame không?
Chỉ nên khi căn có giường ở tầng dưới, phòng tắm cửa thường, và ông bà không ngại không gian mở. Căn chỉ có chỗ ngủ trên gác với cầu thang dốc thì không nên, vì đi xuống thang lúc nửa đêm rất dễ trượt.
Kiểu nhà nào hợp nhất với ông bà khi đi Tà Đùng?
Nhà xây mái dốc một tầng hoặc bungalow một tầng có phòng tắm trong nhà, lối vào ít bậc, hiên có mái che. Tường dày, cách âm tốt, giữ ấm tốt là những điểm cộng lớn với người lớn tuổi.
Phòng tắm nhà nghỉ có an toàn cho người lớn tuổi không?
Tuỳ căn. Sàn gạch bóng khi ướt rất trơn, nhiều phòng tắm không có tay vịn. Mang theo thảm chống trơn nhỏ, kiểm nước nóng, và hỏi chủ nhà trước có chỗ vịn hay ghế ngồi tắm không.
Đi cả đại gia đình nhiều thế hệ nên thuê thế nào?
Có thể thuê một căn xây một tầng cho ông bà và một căn A-frame hay bungalow cho người trẻ, đặt gần nhau. Mỗi thế hệ có chỗ ngủ hợp với mình, ban ngày vẫn ngồi chung hiên, ăn chung.
Nhà gỗ có lạnh quá với người lớn tuổi không?
Nhà gỗ mỏng mất nhiệt nhanh hơn nhà xây vào đêm lạnh. Nếu ở nhà gỗ, chọn căn kín gió, xin thêm chăn dày, cho ông bà mặc ấm, mang tất khi ngủ. Nhà xây tường dày thường giữ ấm tốt hơn.
Lối vào nhà nghỉ trên đồi có khó đi với người lớn tuổi không?
Có thể, nếu nhiều bậc đất hoặc dốc trơn khi mưa. Hỏi trước từ chỗ để xe vào có bao nhiêu bậc, có tay vịn và đèn không. Chọn căn gần chỗ để xe, lối lát phẳng là an toàn nhất.