Mang hành lý lên một căn nhà nghỉ trên dốc ở Tà Đùng nhẹ hơn nhiều nếu chuẩn bị từ lúc xếp đồ ở nhà: dùng ba lô và túi mềm có quai đeo thay cho vali cứng, mỗi người một túi chính, gom đồ ăn và nước vào thùng xách được, để lại trên xe những thứ chưa cần. Tới nơi, chia làm nhiều lượt nhẹ, người khoẻ mang đồ nặng, người yếu chỉ lo đi cho vững. Hỏi trước chủ nhà có xe đẩy, xe kéo hay người phụ mang đồ không.
Ngày đến và ngày đi là hai lúc lối vào nhà nghỉ trên đồi bị thử thách nhất. Một đoàn bốn người có khi mang lên mấy chục kilôgam đồ: quần áo ấm, đồ ăn, nước uống, đồ cho trẻ. Bài này giúp xếp đồ và chuyển đồ sao cho không ai kiệt sức ngay khi vừa đến.
Vali bánh xe và lối lên nhà trên đồi
Vali kéo rất tiện ở sân bay, khách sạn, đường phố. Trên lối lên nhà nghỉ trên đồi, nó thường thành gánh nặng. Bánh xe nhỏ không lăn được trên bậc gỗ, bậc đá, lối đất. Kéo vali lên từng bậc, vali va đập, tay kéo chịu sức, người kéo phải cúi lom khom. Vali lớn lại khó bế lên vì hình dạng cứng và nặng sẵn.
Mùa mưa, bánh xe và đáy vali dính bùn đỏ, mang vào nhà là bẩn sàn. Vali mở ra giữa căn phòng nhỏ của nhà nghỉ chiếm hết lối đi, như đã nói ở bài chọn căn theo số người. Vì vậy, với nhà nghỉ trên đồi, nhiều người quen đi chọn ba lô và túi mềm có quai đeo vai.
Nếu đã có vali, không cần mua mới. Cách đơn giản là xếp đồ cho mỗi đêm vào một túi mềm nhỏ đặt trên cùng vali; tới nơi chỉ mang túi nhỏ lên, vali để trên xe. Hoặc chọn vali cỡ nhỏ, có quai xách hai bên để hai người cùng khiêng khi gặp bậc.
Xếp đồ từ nhà để dễ mang lên dốc
Mỗi người một túi chính. Mỗi người tự mang túi của mình, kể cả trẻ lớn đeo ba lô nhỏ. Tránh gom đồ nhiều người vào một túi to rồi không ai mang nổi.
Ba lô hơn túi xách tay. Ba lô đeo hai vai để hai tay rảnh, bám được tay vịn, giữ được thăng bằng trên bậc. Túi xách tay, túi đeo một bên làm người lệch, khó đi trên dốc.
Đồ ăn, nước uống vào thùng có quai. Thùng nhựa có nắp, có quai xách, hay túi giữ lạnh có quai đeo dễ mang hơn nhiều túi nilon lẻ. Nước uống đóng bình lớn nặng; chia thành chai nhỏ hoặc hỏi chủ nhà có nước uống sẵn không.
Túi đêm đầu. Một túi nhỏ đựng những gì cần cho đêm đầu: đồ ngủ, đồ vệ sinh cá nhân, áo ấm, đèn pin, sạc. Tới muộn hay trời mưa, chỉ cần mang túi này lên trước, phần còn lại để sáng hôm sau.
Đồ dễ vỡ, đồ điện tử riêng. Máy ảnh, máy tính, chai lọ thuỷ tinh để trong một túi riêng do người cẩn thận mang, tránh va đập khi lỡ bước trên bậc.
Chia lượt khi tới nơi, và ai không nên xách đồ
Tới chỗ để xe, đừng vội ôm hết đồ đi lên một lượt. Việc đầu tiên là một người đi lên trước, tay không, để xem lối, mở cửa nhà, bật đèn, tìm chỗ để đồ. Người đó biết lối dài bao nhiêu, đoạn nào khó, rồi quay xuống phân lượt.
Lượt đầu mang người: ông bà, trẻ nhỏ đi lên trước cùng một người lớn, tay không hoặc chỉ cầm đồ nhẹ, đi chậm, bám tay vịn. Các lượt sau mang đồ: người khoẻ mang thùng đồ ăn, túi nặng; người khác mang túi nhẹ. Mỗi lượt nên vừa sức để một tay vẫn bám được tay vịn.
Đồ không cần ngay, như đồ cho ngày thứ hai, đồ dự phòng, có thể để trên xe và lấy khi cần. Nếu xe đỗ ngay chân lối và khoá được, đây là cách tốt để không biến căn nhà nhỏ thành kho. Ngày đi, làm ngược lại: mang đồ xuống từng lượt từ tối hôm trước hay sáng sớm, để lượt cuối chỉ còn người và túi nhỏ.
Trong đoàn có những người nên được miễn việc chuyển đồ: ông bà, người đau lưng, đau gối, người đang mang thai, người vừa ốm dậy. Với họ, tự đi lên một lối bậc đã là đủ sức. Cầm thêm một túi nặng làm họ mất một tay để bám, dồn sức xuống lưng và gối, dễ trượt chân, nhất là khi đi xuống.
Đôi khi chính người lớn tuổi lại muốn phụ, vì ngại để con cháu làm hết. Có thể giao cho họ việc khác: đi lên trước cùng trẻ nhỏ, mở cửa, xem phòng, bật bình nước nóng, sắp chỗ ngủ. Việc vẫn có, mà không phải xách gì trên bậc thang.
Người khoẻ cũng đừng cố quá sức. Sau một ngày đi đường dài, cơ thể mệt mà người ta hay chủ quan. Hai lượt nhẹ an toàn hơn một lượt nặng. Đau lưng ngay ngày đầu có thể làm hỏng cả chuyến nghỉ của một người, và cả nhịp chơi của cả đoàn.
Cách nhấc đồ cũng quan trọng trên dốc. Ngồi xuống, giữ lưng thẳng rồi đứng lên bằng chân, không cúi gập lưng để kéo túi lên. Đồ nặng ôm sát người, không cầm xa ra trước. Khi hai người cùng khiêng một thùng, người đi phía dưới dốc chịu phần nặng hơn, nên đó phải là người khoẻ hơn, và hai người nói trước với nhau sẽ dừng ở đâu.
Khi trời tối hay trời mưa lúc tới nơi
Đoàn đi đường dài có khi tới Tà Đùng lúc chiều muộn hay tối. Lúc này, lối vào chưa quen, trời tối, có khi đang mưa. Mang hết đồ lên trong điều kiện đó vừa mệt vừa dễ trượt ngã.
Tốt nhất là báo chủ nhà giờ dự kiến tới, nhờ họ bật sẵn đèn lối đi và đèn hiên. Mỗi người mang theo đèn pin hoặc đèn đội đầu để hai tay rảnh. Lượt đầu chỉ mang người và túi đêm đầu; đồ ăn, nước có thể mang lên một phần cho bữa tối, phần còn lại để sáng.
Nếu mưa to, đợi trong xe một lúc cho mưa ngớt. Che túi bằng áo mưa hay túi nilon lớn trước khi mang lên để đồ khô không bị ướt. Đi chậm, người trước soi đường cho người sau. Đêm đầu đến nơi an toàn, mọi thứ còn lại sáng mai sắp xếp cũng chưa muộn.
Hỏi chủ nhà những gì về chuyện mang đồ
Nhiều chủ nhà quanh hồ đã quen cảnh khách vật lộn với hành lý trên dốc, và có cách giúp. Có nơi có xe rùa, xe đẩy hàng hay xe kéo để chở đồ lên theo lối dốc bê tông. Có nơi có lối phụ cho xe máy chở đồ lên gần nhà. Có nơi người chăm nhà sẵn lòng phụ mang đồ nặng.
Hỏi những câu cụ thể: từ chỗ đỗ xe lên tới cửa đi bộ khoảng bao lâu, có bao nhiêu bậc ước chừng, có lối nào cho xe đẩy không, có người hỗ trợ mang đồ không, có cần báo trước không. Câu trả lời giúp đoàn quyết định mang bao nhiêu đồ, xếp đồ thế nào.
Nếu chủ nhà có hỗ trợ, nên báo giờ đến và số lượng đồ để họ sắp xếp. Đó là sự giúp đỡ, có nơi miễn phí, có nơi tính thêm; hỏi rõ để không ngại. Dù được giúp, vẫn nên tự mang đồ dễ vỡ, đồ giá trị.
Danh sách đồ nên để lại trên xe
Với nhà nghỉ có lối lên dài, những thứ sau có thể để trên xe, lấy khi cần:
- Thùng nước uống dự trữ, chỉ mang lên đủ dùng một hai ngày.
- Đồ ăn khô dự phòng, đồ ăn cho ngày cuối.
- Xe đẩy trẻ em nếu lối lên toàn bậc.
- Ô dù lớn, ghế xếp, đồ dã ngoại chưa dùng.
- Quần áo sạch cho ngày về.
- Túi đồ bẩn, đồ đã dùng, mang xuống dần.
Chỉ để đồ trên xe khi chỗ đỗ an toàn, xe khoá được và không có đồ giá trị lộ ra ngoài. Hỏi chủ nhà chỗ đỗ có người qua lại không. Đồ dễ hỏng vì nóng, như thuốc, sô cô la, đồ điện tử, không để trong xe giữa trưa nắng.
Nếu đi xe khách hay xe thuê có tài xế thì không để đồ lại được. Lúc đó, xếp đồ gọn nhất có thể ngay từ nhà, mỗi người một ba lô, đồ chung chia đều. Đi gọn là cách đơn giản nhất để lối vào nhà trên đồi không thành chuyện lớn.
Đồ cho trẻ nhỏ: xe đẩy, nôi và ghế ăn
Gia đình có con nhỏ thường mang nhiều đồ cồng kềnh nhất: xe đẩy, nôi gấp, ghế ăn, chậu tắm, cả thùng bỉm sữa. Trên lối bậc, xe đẩy gần như không dùng được, phải gập lại khiêng lên. Nôi gấp và ghế ăn cũng nặng, khó cầm khi một tay còn bế con.
Trước khi mang, hỏi chủ nhà căn nhà có sẵn những gì cho trẻ: nôi, giường cũi, ghế ăn, chậu tắm. Nhiều căn quen đón gia đình nên có sẵn vài thứ, có rồi thì không cần chở theo. Nếu không có, chọn bản gọn nhất: địu thay xe đẩy, nệm gấp mỏng thay nôi, ghế ăn dạng đai buộc vào ghế thường thay cho ghế ăn đứng.
Bỉm, sữa, đồ ăn dặm có thể chia: một túi đủ một hai ngày mang lên, phần còn lại để trong thùng trên xe. Lúc chuyển đồ, một người lớn chỉ lo bế con, tay kia bám tay vịn, không cầm thêm gì. Những thứ khác chờ lượt sau, dù phải đi thêm một vòng.
Đồ mua thêm giữa chuyến
Ngoài ngày đến và ngày đi, còn những lần mang đồ giữa chừng: đi chợ, ghé tạp hoá mua thêm nước, đá, trái cây, củi hay than nếu căn nhà cho dùng. Mỗi lần là một lượt chuyển từ xe lên nhà. Bình nước lớn, bao đá, thùng trái cây đều nặng và thường không có quai cầm tốt.
Mang sẵn vài túi vải có quai đeo, chia đồ mua thành nhiều túi vừa sức. Mua nước theo chai nhỏ hay vừa thay cho bình lớn. Đi mua lúc trời còn sáng và trước những cơn mưa chiều, để lượt mang đồ lên không rơi vào lúc lối vừa trơn vừa tối.
Biết căn nhà có lối lên dài thì gom việc mua sắm vào một hai lần, thay vì chạy ra chạy vào nhiều lần trong ngày. Hỏi chủ nhà xem gần đó có tiệm nào nhận chở nước, chở hàng lên tận nhà không; ở vùng quê, chuyện chở hàng bằng xe máy cho khách quen không hiếm, nhưng có hay không thì phải hỏi tại chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mang vali kéo lên nhà nghỉ trên đồi không?
Vali bánh xe khó kéo trên bậc gỗ, bậc đá và lối đất, mùa mưa còn dính bùn. Nếu căn có nhiều bậc, ba lô và túi mềm có quai đeo tiện hơn. Đã có vali thì để trên xe, chỉ mang túi nhỏ đựng đồ dùng hằng ngày lên.
Chủ nhà ở Tà Đùng có giúp mang hành lý không?
Tuỳ nơi. Có nơi có xe đẩy, xe kéo, lối phụ cho xe máy chở đồ hay người chăm nhà phụ mang. Hỏi trước khi đến, báo giờ và lượng đồ để họ sắp xếp, và hỏi rõ có tính thêm không.
Tới nơi lúc tối thì mang đồ lên thế nào?
Báo chủ nhà bật đèn lối đi, mỗi người mang đèn pin hoặc đèn đội đầu. Lượt đầu chỉ mang người và túi đêm đầu, đồ còn lại để sáng hôm sau. Nếu mưa to, chờ mưa ngớt trong xe rồi mới đi.
Đồ ăn, nước uống nhiều thì mang lên sao cho đỡ mệt?
Gom vào thùng nhựa hay túi giữ lạnh có quai, chia nước thành chai nhỏ, chỉ mang lên đủ dùng một hai ngày, phần còn lại để trên xe. Hỏi chủ nhà có nước uống sẵn để bớt phải chở.
Trẻ nhỏ có nên tự mang ba lô không?
Trẻ lớn có thể đeo một ba lô nhỏ, nhẹ, đựng đồ của mình. Trẻ nhỏ thì nên đi tay không, nắm tay người lớn hay bám tay vịn. Đừng để trẻ cầm đồ ở hai tay khi đi bậc thang ngoài trời.
Ngày trả nhà mang đồ xuống thế nào cho gọn?
Mang dần đồ không dùng nữa xuống xe từ tối hôm trước hay sáng sớm, để lượt cuối chỉ còn người và túi nhỏ. Kiểm lại nhà một vòng trước khi khoá cửa, tránh quên đồ rồi phải leo lên lần nữa.