Phòng ngủ tầng trệt hợp với người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người hay dậy đêm và cặp đôi cần riêng tư, vì có cửa đóng, gần phòng tắm, không phải leo cầu thang. Chỗ ngủ trên gác hợp với người trẻ khoẻ, trẻ lớn, người thích góc riêng ấm áp dưới mái, nhưng thường ít riêng tư về tiếng và ánh sáng vì gác mở ra phòng khách. Chia chỗ ngủ theo hai điều ấy là đúng với hầu hết các đoàn.
Nhiều căn house quanh hồ Tà Đùng có cả hai: một phòng ngủ dưới và một khoảng ngủ trên gác. Khi đặt, đoàn thường hỏi "căn này ngủ được mấy người", nhưng câu hỏi quan trọng hơn là "ai ngủ ở đâu". Bài này so sánh hai loại chỗ ngủ ở góc bố cục: đi lại, riêng tư, tiện nghi, để mỗi người có chỗ hợp với mình.
Phòng ngủ tầng trệt: cửa đóng, gần mọi thứ
Phòng ngủ tầng trệt trong căn house thường là phòng chính, có cửa đóng, có giường lớn nhất căn nhà, có tủ hoặc giá treo đồ, đôi khi có phòng tắm riêng trong phòng. Từ phòng này ra phòng khách, ra hiên, ra phòng tắm chung đều không phải lên xuống bậc nào. Đó là lợi thế lớn nhất của nó.
Cửa đóng nghĩa là có riêng tư thật: thay đồ, nói chuyện riêng, ngủ sớm trong khi người khác còn thức. Với cặp đôi đi chung đoàn, với bố mẹ có con nhỏ cần ru ngủ sớm, với người lớn tuổi muốn nghỉ trưa yên, phòng có cửa đóng gần như là điều bắt buộc.
Phòng tầng trệt cũng là phòng dễ mang hành lý vào nhất. Vali to, túi đồ ăn, xe đẩy em bé đều đặt được ngay mà không phải khiêng lên cầu thang. Người mang nhiều đồ hoặc mang đồ nặng nên ở phòng này.
Cái giá của phòng tầng trệt là nó thường nằm sát phòng khách hoặc sát cửa chính. Tiếng người ra vào, tiếng bếp buổi sáng, tiếng mở cửa ra hiên đều tới phòng này trước. Phòng có cửa gỗ đặc đóng khít thì đỡ; phòng chỉ ngăn bằng cửa lùa mỏng hay rèm thì gần như nghe trọn sinh hoạt của cả nhà. Khi xem ảnh, nhìn kỹ cánh cửa phòng ngủ: cửa bản lề hay cửa lùa, cửa đặc hay cửa có ô kính.
Chỗ ngủ trên gác: một góc riêng dưới mái
Chỗ ngủ trên gác thường là một khoảng nệm hoặc giường thấp đặt trên sàn gác, nằm dưới mái dốc. Nhiều người thích cảm giác ấy: một góc nhỏ, ấm, trần nghiêng, có khi có một ô cửa sổ nhỏ nhìn ra trời. Trẻ lớn đặc biệt thích ngủ trên gác, coi đó là một "căn phòng bí mật" của riêng mình.
Gác thường ấm hơn tầng dưới về đêm, vì hơi ấm trong nhà bốc lên. Nhưng gác ít khi có cửa đóng; nó mở ra phòng khách qua một lan can hoặc một khoảng trống. Ánh đèn và tiếng nói dưới nhà lên thẳng gác. Người ngủ trên gác sẽ ngủ theo nhịp của cả nhà, không ngủ sớm được nếu dưới nhà còn thức.
Gác cũng ít tiện nghi hơn: thường không có ổ điện cạnh nệm, không có tủ, không có bàn đầu giường. Đồ đạc của người ngủ gác phần lớn để dưới nhà, chỉ mang lên những gì cần cho đêm. Khi chia chỗ, người ngủ gác nên là người gọn gàng, đi ít đồ.
So sánh nhanh hai loại chỗ ngủ
Bảng dưới gom những khác biệt chính giữa phòng ngủ tầng trệt và chỗ ngủ trên gác trong một căn house thông thường. Mỗi căn có thể khác một chút, nhất là gác có vách ngăn và cửa riêng.
| Tiêu chí | Phòng ngủ tầng trệt | Chỗ ngủ trên gác |
|---|---|---|
| Lối vào | Đi thẳng, không bậc | Cầu thang hoặc thang leo |
| Riêng tư | Có cửa đóng | Thường mở ra phòng khách |
| Nhiệt về đêm | Mát hơn, cần chăn dày hơn | Ấm hơn, trưa có thể hầm |
| Gần phòng tắm | Thường gần | Phải xuống cầu thang |
| Ổ điện, tủ, bàn | Thường có | Thường ít hoặc không có |
| Hành lý | Mang vào dễ | Nên để dưới nhà |
| Hợp với | Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, cặp đôi, người dậy đêm | Người trẻ, trẻ lớn, người thích góc ấm |
Không có loại chỗ ngủ nào "tốt hơn". Một căn có cả hai loại cho phép đoàn chia người theo nhu cầu, điều mà một căn chỉ có phòng giống nhau không làm được.
Người lớn tuổi và trẻ nhỏ: tầng trệt là mặc định
Với người lớn tuổi, cầu thang lên gác là trở ngại lớn nhất, nhất là ban đêm khi cần đi vệ sinh, mắt chưa quen bóng tối, chân còn ngái ngủ. Dù gác có ấm và đẹp đến đâu, chỗ của ông bà nên là phòng tầng trệt, gần phòng tắm, có đèn ngủ và lối đi thông thoáng.
Với trẻ nhỏ chưa tự lên xuống cầu thang vững, gác lửng có lan can thấp hoặc khe lan can rộng là nơi không nên để trẻ ngủ một mình. Bố mẹ có con nhỏ nên ở phòng tầng trệt, đặt em bé ở phía giường sát tường. Trẻ lớn hơn, đã tự đi lại tốt, có thể ngủ gác cùng anh chị lớn, với điều kiện cầu thang có tay vịn và gác có lan can chắc.
Một điều cần nhớ nữa là người ở phòng tầng trệt thường là người bị đánh thức khi người trên gác đi xuống ban đêm. Vì thế, nếu có thể, người ngủ gác nên là người ít dậy đêm, để giấc ngủ của người lớn tuổi và trẻ nhỏ dưới nhà được yên.
Phòng tầng trệt dành cho ông bà nên được xem thêm vài chi tiết nhỏ: giường cao vừa tầm ngồi, không quá thấp sát sàn; lối từ giường ra cửa không có vali hay thảm vướng; công tắc đèn với tới được từ giường hoặc có đèn ngủ cắm sẵn. Những thứ ấy không cần hỏi chủ nhà, chỉ cần sắp lại khi vừa nhận phòng.
Cặp đôi và nhóm bạn: chia sao cho êm
Trong đoàn có một cặp đôi và vài người bạn, phòng có cửa đóng ở tầng trệt thường được nhường cho cặp đôi. Các bạn còn lại chia nhau gác và sofa giường. Điều này nghe hiển nhiên, nhưng nên nói rõ từ lúc đặt, để không ai bất ngờ khi đến nơi.
Với nhóm bạn toàn người độc thân, chuyện chia phòng thường theo giờ ngủ: người ngủ sớm vào phòng có cửa, người hay thức khuya ở gác hoặc phòng khách. Người ngáy to, nếu tự biết mình, nên chọn phòng có cửa đóng, hoặc ngủ ở góc xa nhất. Nói đùa với nhau trước một chút về chuyện này thường dễ hơn là im lặng rồi cả nhóm mất ngủ.
Nếu đoàn có hai cặp đôi mà căn nhà chỉ có một phòng có cửa, hãy cân nhắc: hoặc một cặp chấp nhận gác mở, hoặc đổi sang căn có hai phòng ngủ có cửa, hoặc thuê hai căn nhỏ cạnh nhau. Chuyện này thuộc về chọn căn theo số người, nhưng gốc rễ là bố cục chỗ ngủ.
Gác có vách ngăn và cửa riêng: kiểu lai đáng hỏi
Một số căn house có gác được ngăn thành một phòng nhỏ thật sự: có vách gỗ, có cửa hoặc rèm kéo, có khi có cửa sổ riêng. Kiểu gác này kết hợp cái ấm của gác với cái riêng tư của phòng có cửa. Với cặp đôi muốn ngủ trên cao mà vẫn riêng, đây là lựa chọn tốt.
Ngược lại, có những căn gác chỉ là một tấm sàn mở bốn phía, không lan can kín, nhìn thẳng xuống phòng khách. Kiểu này đẹp trong ảnh, hợp cho trẻ lớn hoặc bạn bè thân, nhưng không phải chỗ cho người cần riêng tư.
Khi xem ảnh, để ý mép gác: có vách lửng, có lan can kín, có rèm hay để trống. Hỏi chủ nhà gác có đóng được không, có rèm che không. Một tấm rèm đơn giản kéo ngang mép gác cũng đã giúp người ngủ trên gác tránh được ánh đèn dưới nhà.
Sofa giường và nệm sàn: chỗ ngủ thứ ba
Ngoài phòng dưới và gác trên, nhiều căn house có thêm chỗ ngủ thứ ba: sofa giường ở phòng khách hoặc nệm gấp trải sàn. Đây là chỗ ngủ linh hoạt cho người thứ năm, thứ sáu của đoàn, nhưng cũng là chỗ kém riêng tư nhất và thường lạnh nhất vì gần cửa chính, sát sàn.
Người ngủ sofa giường ở phòng khách sẽ là người đi ngủ muộn nhất, vì phải chờ cả đoàn rời phòng khách, và dậy sớm nhất, vì người khác ra bếp, ra hiên đi qua. Chỗ này hợp với người trẻ, dễ ngủ, không ngại. Nếu là nệm sàn, cần tấm lót dày bên dưới và chăn dày, vì sàn là chỗ lạnh nhất nhà về đêm.
Khi chủ nhà nói căn nhà "ngủ được sáu người", hãy hỏi cụ thể: mấy người trên giường trong phòng, mấy người trên gác, mấy người trên sofa hay nệm sàn. Con số ấy cho biết căn nhà thoải mái cho bao nhiêu người, và bao nhiêu người phải ngủ tạm.
Sofa giường cũng chiếm luôn phòng khách: khi đã trải ra để ngủ, cả đoàn mất chỗ ngồi chung cho tới sáng hôm sau. Với đoàn hay ngồi lại trò chuyện buổi tối, đó là điều nên tính trước. Nếu có thể, xếp người ngủ sofa là người trong đoàn hay thức muộn nhất, để việc trải giường diễn ra khi mọi người đã tản về chỗ ngủ.
Đến nơi thấy khác hình dung: đổi chỗ ngủ thế nào
Dù đã hỏi kỹ, có khi đến nơi vẫn thấy căn nhà khác điều mình nghĩ: cầu thang dốc hơn tưởng, gác thấp hơn tưởng, phòng tầng trệt nhỏ hơn trong ảnh. Việc nên làm đầu tiên là đi một vòng cả nhà trước khi mở vali, để mọi người cùng thấy các chỗ ngủ thật rồi mới chia lại.
Mỗi người nên tự thử chỗ ngủ dự kiến của mình: leo lên gác một lần, ngồi dậy trên nệm xem có cụng đầu không, nằm thử giường xem có ngắn chân không, đi thử từ chỗ ngủ tới nhà vệ sinh xem đường đi có vướng gì. Năm phút thử như vậy giúp phát hiện những điều mà cả buổi xem ảnh không thấy.
Nếu cần đổi, đổi ngay lúc chiều khi trời còn sáng, đừng để tới tối khi mọi người đã mệt. Người trẻ, khoẻ thường là người nhường chỗ. Nếu thiếu hẳn một chỗ ngủ phù hợp cho ai đó, ví dụ ông bà không lên gác được mà phòng dưới chỉ có một, hãy hỏi chủ nhà ngay xem có nệm thêm, có phòng trống ở căn bên cạnh hay không, thay vì cố xoay xở trong đêm.
Cũng đừng ngại báo với chủ nhà những điều khác với mô tả, nói nhẹ nhàng và cụ thể. Họ cần biết để sửa mô tả cho khách sau, và nhiều khi họ có sẵn cách xử lý mà khách không nghĩ tới, như chuyển một giường đơn từ gác xuống phòng khách.
Câu hỏi thường gặp
Người lớn tuổi có nên ngủ trên gác lửng không?
Không nên, nhất là khi phải xuống cầu thang ban đêm để đi vệ sinh. Phòng tầng trệt gần phòng tắm, có đèn ngủ và lối đi thông thoáng là chỗ phù hợp nhất cho người lớn tuổi, dù gác có ấm và đẹp hơn.
Ngủ trên gác có riêng tư không?
Thường không nhiều, vì gác hay mở ra phòng khách qua lan can, ánh sáng và tiếng nói dưới nhà lên thẳng gác. Một số căn có gác ngăn vách và có cửa hoặc rèm, kiểu này riêng tư hơn. Hỏi chủ nhà trước nếu cần.
Trẻ nhỏ ngủ trên gác có được không?
Trẻ chưa lên xuống cầu thang vững thì không nên ngủ gác một mình. Trẻ lớn đã đi lại tốt có thể ngủ gác cùng người lớn nếu cầu thang có tay vịn và gác có lan can chắc, khe lan can hẹp.
Đoàn có một cặp đôi và nhóm bạn nên chia phòng thế nào?
Thường nhường phòng có cửa đóng ở tầng trệt cho cặp đôi, các bạn còn lại chia gác và sofa giường theo giờ ngủ. Nói rõ từ lúc đặt để không ai bất ngờ khi đến nơi.
Sofa giường ở phòng khách ngủ có thoải mái không?
Ngủ được nhưng kém riêng tư nhất, thường lạnh hơn vì gần cửa và sát sàn, phải chờ cả đoàn rời phòng khách mới ngủ được. Hợp với người trẻ, dễ ngủ. Nên có chăn dày và tấm lót nếu là nệm sàn.
Khi chủ nhà nói căn ngủ được sáu người thì nên hỏi gì thêm?
Hỏi cụ thể mấy người ngủ giường trong phòng có cửa, mấy người trên gác, mấy người trên sofa hay nệm sàn, và có mấy phòng tắm. Con số ấy cho biết căn thoải mái cho bao nhiêu người và bao nhiêu người phải ngủ tạm.