Cửa sổ phòng ngủ trong căn nhà nghỉ quyết định bốn điều: phòng thoáng hay bí, sáng sớm hay muộn, riêng tư hay lộ, có muỗi vào hay không. Cửa sổ tốt cho phòng ngủ là cửa mở được để thông gió, có lưới chống côn trùng, có rèm dày kéo kín, và không nhìn thẳng ra lối đi chung hay hiên của căn bên cạnh. Kích thước to nhỏ ít quan trọng hơn vị trí và rèm.
Ở nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng, cửa sổ thường được nhắc tới để khoe cảnh. Bài này không bàn chuyện ngắm cảnh, chỉ bàn cửa sổ như một phần của phòng ngủ: nó giúp phòng sống được thế nào trong một đêm và một buổi sáng. Những điều này ít khi được ghi trong mô tả, nhưng nhìn kỹ ảnh và hỏi một hai câu là biết.
Cửa sổ để làm gì trong một phòng ngủ
Trong phòng ngủ, cửa sổ làm ba việc. Việc thứ nhất là cho không khí đổi, đưa hơi ẩm và hơi thở ra ngoài, nhất là vào buổi trưa và trước khi ngủ. Việc thứ hai là cho ánh sáng vào ban ngày, để phòng không tối và không nồm. Việc thứ ba, ít ai nghĩ tới, là lối thoát thứ hai của phòng trong trường hợp khẩn cấp, ở những phòng chỉ có một cửa ra vào.
Một phòng ngủ không có cửa sổ, hoặc cửa sổ cố định không mở được, sẽ bí nhanh khi có hai ba người ngủ. Sáng ra không khí nặng, có mùi, chăn ẩm hơn. Phòng có cửa sổ mở được, dù nhỏ, dễ chịu hơn nhiều.
Ở vùng cao, cửa sổ phòng ngủ cũng là chỗ hơi lạnh vào. Vì thế cửa sổ tốt không chỉ mở được mà còn đóng kín được, có chốt chắc, có ron, và có rèm dày để đêm che lại. Một cửa sổ đẹp mà đóng không khít là nguồn gió lùa cả đêm.
Vai trò lối thoát thứ hai đáng nói thêm một câu: cửa sổ phòng ngủ có song sắt cố định hay khung kính không mở được thì không làm được việc ấy. Không cần lo quá, chỉ cần khi nhận phòng biết cửa sổ nào mở được ra ngoài, và đồ đạc không chắn trước nó.
Các kiểu cửa sổ hay gặp và cách dùng
Mỗi kiểu cửa sổ có cách mở và cách giữ kín khác nhau. Bảng dưới gom những kiểu thường thấy ở phòng ngủ nhà nghỉ quanh hồ.
| Kiểu cửa sổ | Mở thế nào | Thông gió | Cần để ý |
|---|---|---|---|
| Cửa sổ mở quay hai cánh | Mở ra ngoài hoặc vào trong | Tốt, mở rộng được | Gió giật có thể đập cánh, cần chốt giữ |
| Cửa sổ lùa | Trượt ngang | Mở được nửa diện tích | Khe chồng giữa hai cánh hay lùa gió |
| Cửa sổ mở hất | Đẩy cạnh dưới ra ngoài | Vừa, mưa nhỏ vẫn mở được | Tay đẩy và chốt giữ góc mở |
| Cửa sổ lá sách gỗ | Xoay các lá | Thoáng nhiều, khó kín | Đêm lạnh có gió lùa qua lá |
| Ô kính cố định | Không mở | Không | Chỉ lấy sáng, cần lối thông hơi khác |
Phòng ngủ có cả một ô kính cố định lớn để lấy sáng và một cánh nhỏ mở được để thông gió là kiểu dễ dùng nhất. Phòng chỉ có kính cố định thì nên hỏi có ô thoáng hay quạt thông gió không.
Vị trí cửa sổ: riêng tư và tiếng động
Một cửa sổ phòng ngủ nhìn ra vườn sau, ra sườn đồi trống, là cửa sổ yên và riêng tư. Một cửa sổ nhìn thẳng ra lối đi chung trong khu nhà, ra hiên của căn bên cạnh, ra chỗ để xe, là cửa sổ cần rèm kéo suốt ngày và nghe nhiều tiếng động. Đó là chi tiết bố cục ít được chụp trong ảnh nhưng ảnh hưởng nhiều tới giấc ngủ.
Ở những khu có nhiều căn nhà nhỏ trên cùng một sườn đồi, các căn thường được xoay hướng khác nhau để cửa sổ không nhìn thẳng vào nhau. Nhưng không phải lúc nào cũng làm được. Khi xem ảnh khu nhà tổng thể, để ý phòng ngủ của căn mình nằm phía nào so với lối đi.
Cửa sổ phòng ngủ đặt thấp, gần mặt đất, trong khu có lối đi bên ngoài, cũng là chỗ người đi qua có thể nhìn vào. Rèm dày kéo kín khi bật đèn buổi tối là việc nên làm ngay khi nhận phòng.
Lưới chống côn trùng: thứ nên có ở vùng hồ
Vùng hồ và vườn cây quanh Tà Đùng có nhiều côn trùng, nhất là vào mùa mưa và buổi chạng vạng: muỗi, thiêu thân, bọ cánh cứng nhỏ bay theo ánh đèn. Một cửa sổ phòng ngủ mở mà không có lưới thì sau khi bật đèn, phòng sẽ có khách không mời.
Cửa sổ có lưới chống côn trùng cho phép mở để thông gió vào buổi tối mà không lo muỗi. Lưới có thể là tấm cố định bên ngoài, lưới cuốn kéo lên xuống, hay khung lưới rời gắn vào. Khi nhận phòng, kiểm lưới có rách không, có khe hở ở mép không.
Lưới cũng có cái giá nhỏ: nó làm cửa sổ tối đi một chút và giữ bụi, phấn hoa bám trên mặt lưới. Một tấm lưới sạch gần như không thấy, một tấm lưới lâu không lau làm phòng mờ hẳn. Đây là chi tiết nhìn ảnh khó thấy, chỉ khi đứng trong phòng mới biết.
Nếu cửa sổ không có lưới, quy tắc đơn giản là đóng cửa sổ trước khi bật đèn buổi tối, chỉ mở khi tắt đèn hoặc vào ban ngày. Hỏi chủ nhà có màn ngủ hay thuốc xua muỗi dạng cắm điện không. Phần dùng nhang muỗi trong nhà gỗ có bài riêng ở mục an toàn, vì nó liên quan tới lửa.
Rèm: lớp áo của cửa sổ phòng ngủ
Rèm phòng ngủ làm nhiều việc hơn ta nghĩ: che sáng để ngủ, che mắt người ngoài, giữ hơi ấm về đêm, chặn bớt tiếng. Một phòng ngủ có rèm tốt là rèm đủ dài chạm hoặc gần chạm sàn, đủ rộng trùm qua mép cửa hai bên, đủ dày để ánh sáng ban mai không xuyên qua.
Nhiều căn có hai lớp: voan mỏng để ban ngày lấy sáng mà vẫn kín, và lớp dày để đêm kéo lại. Có căn chỉ có rèm voan cho đẹp. Với người ngủ nông với ánh sáng, với phòng có cửa sổ hướng đông, rèm voan là không đủ.
Khi xem ảnh, nhìn rèm trong phòng ngủ: màu, độ dày, chiều dài. Nếu không rõ, hỏi chủ nhà phòng có rèm che sáng không. Một miếng che mắt bỏ trong túi là phương án dự phòng rẻ và nhẹ cho mọi phòng.
Ở vùng hồ ẩm, rèm vải dày cũng là thứ hút ẩm và giữ mùi. Rèm lâu ngày không giặt có mùi ngai ngái, nhất là mùa mưa. Khi vào phòng thấy mùi ấy, kéo rèm sang một bên, mở cửa sổ một lúc giữa trưa cho rèm thoáng gió là đỡ nhiều.
Mở cửa sổ đúng lúc trong ngày
Ở vùng cao, mở cửa sổ không phải lúc nào cũng tốt. Sáng sớm khi sương còn dày, mở cửa sổ đưa hơi ẩm vào phòng. Tối khi trời lạnh, mở cửa sổ đưa hơi lạnh vào. Lúc tốt nhất để mở là giữa buổi sáng tới đầu chiều, khi nắng đã lên và không khí ngoài trời khô ráo.
Trước khi ra ngoài đi chơi cả ngày, có thể mở hé cửa sổ có lưới, kéo rèm voan, để phòng thoáng trong lúc vắng người. Nhưng nếu trời có thể mưa chiều, đóng cửa sổ lại, vì mưa tạt vào giường là chuyện khó xử lý nhất trong một căn nhà nghỉ.
Tối về, đóng cửa sổ, gài chốt, kéo rèm dày trước khi bật đèn. Nếu phòng bí, mở hé cửa sổ ở phía khuất gió một khe nhỏ, có lưới. Thói quen đơn giản này giữ phòng vừa thoáng vừa ấm.
Ngày mưa liền, khi không khí ngoài trời cũng ẩm như trong nhà, mở cửa sổ ít tác dụng đổi khô. Lúc ấy chỉ nên mở hé một khoảng ngắn cho đổi hơi thở trong phòng, rồi đóng lại, và nếu căn có quạt thì cho quạt chạy nhẹ để không khí trong phòng không đứng yên.
Câu hỏi về cửa sổ trước khi đặt
Nếu phòng ngủ là điều quan trọng với đoàn, có vài câu hỏi về cửa sổ nên nhắn trước. Phòng ngủ có cửa sổ mở được không? Có lưới chống muỗi không? Rèm che sáng hay chỉ rèm mỏng? Cửa sổ nhìn ra đâu: vườn, lối đi, hay căn bên cạnh?
Chủ nhà trả lời được ngay mà không cần đo đạc gì. Những câu trả lời ấy giúp anh chị chọn phòng cho người ngủ nông, người dị ứng côn trùng, cặp đôi cần riêng tư.
Những căn nhà được chăm kỹ thường có đủ: cửa sổ mở được, có lưới, có rèm hai lớp, quay về phía riêng tư. Khi đã biết mình cần gì, anh chị có thể hỏi thẳng từng điều khi xem căn cụ thể.
Khi nhận nhà, dành một phút thử cửa sổ phòng ngủ: mở ra, đóng vào, gài chốt, kéo rèm hết cỡ. Chốt kẹt, cánh khép không khít, rèm thiếu một khúc thì báo chủ nhà ngay lúc trời còn sáng, vì tối mới phát hiện thì chỉ còn cách chịu gió lùa hay kê đồ chặn tạm qua đêm.
Cửa sổ phòng ngủ cho từng người trong đoàn
Với trẻ nhỏ, điều đáng để ý nhất là cửa sổ thấp. Giường kê sát dưới cửa sổ, trẻ đứng lên giường là với tới chốt. Cửa sổ tầng trệt thì rủi ro thấp, nhưng cửa sổ trên gác hay phòng ở tầng cao của nhà dựng trên dốc thì khác. Nên kê giường cách cửa sổ một khoảng, gài chốt, và không để ghế hay vali dưới bậu cửa cho trẻ trèo.
Với người ngủ nông, chọn phòng có cửa sổ quay về hướng tây hoặc về phía vườn, rèm dày, xa lối đi. Ánh sáng sớm vùng cao tới rất sớm và rất sáng, trời quang là phòng hướng đông sáng rõ từ khi nhiều người còn chưa muốn dậy. Người dậy sớm thì ngược lại, thích chính căn phòng ấy.
Với người dị ứng côn trùng hay phấn hoa, ưu tiên phòng có lưới cửa sổ còn tốt, và giữ cửa đóng vào buổi chạng vạng. Với người hay lạnh, chọn phòng có cửa sổ nhỏ hơn hoặc ít cửa sổ hơn, kê giường xa kính. Với cặp đôi cần riêng tư, chọn phòng cửa sổ không nhìn ra lối đi hay hiên chung.
Không căn nhà nào có một phòng hợp với tất cả mọi người. Nhưng một căn có hai ba phòng với cửa sổ quay các hướng khác nhau cho phép xếp mỗi người vào chỗ hợp với mình, và đó là lý do nên hỏi cửa sổ từng phòng nhìn ra đâu thay vì chỉ hỏi phòng có cửa sổ hay không.
Câu hỏi thường gặp
Phòng ngủ nhà nghỉ không có cửa sổ mở được có sao không?
Ở được nhưng phòng dễ bí khi có hai ba người ngủ, sáng ra không khí nặng và chăn ẩm hơn. Nên hỏi có ô thoáng hay quạt thông gió không, và mở cửa phòng ra phòng khách một lúc trước khi ngủ.
Có cần lưới chống muỗi ở cửa sổ khi ở Tà Đùng không?
Rất nên có, nhất là mùa mưa và buổi chạng vạng ở vùng hồ có nhiều côn trùng. Không có lưới thì đóng cửa sổ trước khi bật đèn buổi tối, hỏi chủ nhà có màn ngủ hay thuốc xua muỗi cắm điện không.
Rèm voan mỏng có đủ cho phòng ngủ không?
Đủ để che mắt người ngoài ban ngày nhưng không đủ che sáng sớm và không giữ ấm về đêm. Phòng ngủ tốt có thêm lớp rèm dày. Người ngủ nông với ánh sáng nên mang miếng che mắt dự phòng.
Lúc nào nên mở cửa sổ phòng ngủ ở vùng cao?
Giữa buổi sáng tới đầu chiều khi nắng đã lên và sương đã tan. Tránh mở khi sáng sớm còn sương hoặc tối trời lạnh. Nếu chiều có thể mưa, đóng cửa sổ trước khi ra ngoài.
Cửa sổ phòng ngủ nhìn ra lối đi chung thì làm sao cho riêng tư?
Kéo rèm dày ngay khi bật đèn buổi tối, ban ngày dùng rèm voan. Nếu đặt chỗ trước, hỏi chủ nhà phòng nào cửa sổ nhìn ra vườn hoặc sườn đồi trống để xếp người cần riêng tư.
Cửa sổ lá sách gỗ có lạnh không?
Cửa sổ lá sách thoáng nhiều, đêm lạnh có gió lùa qua khe lá dù đã khép. Nếu phòng ngủ có cửa lá sách, kéo rèm dày phủ kín và kê giường xa cửa sổ một chút. Mùa nắng thì kiểu cửa này rất mát.