Kiểu house hợp nhất phụ thuộc vào người đi cùng hơn là vào sở thích kiến trúc. Cặp đôi hợp nhà mái chữ A, nhà gỗ hay nhà vách kính có rèm kín. Gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi hợp bungalow hoặc nhà xây một tầng, ít bậc, ngủ tầng trệt. Nhóm bạn hợp nhà có phòng ngủ tách khỏi khoảng ngồi chung, đủ phòng tắm. Mùa mưa nên nghiêng về nhà kín, mái êm; mùa khô thì tránh nhà kính không có rèm.
Bài này ghép từng kiểu người đi với kiểu nhà, kèm lý do nằm ở chính căn nhà: cầu thang, gác, vật liệu, cách bố trí phòng. Mục đích là để anh chị chọn một lần cho trúng, không phải tới nơi mới thấy căn nhà đẹp trong ảnh lại khó ở với người mình đưa đi.
Cặp đôi: riêng tư và một chút cảm xúc
Hai người ở thường cần ít diện tích nhưng cần nhiều riêng tư. Một căn studio hoặc một phòng ngủ, có hiên quay về phía không ai đi qua, là đủ. Đây cũng là nhóm khách có thể tận hưởng những kiểu nhà "có tính cách" nhất: nhà mái chữ A với gác ngủ dưới mái, nhà gỗ thơm mùi thông, nhà có một mặt kính lớn.
Điều cặp đôi nên để ý là riêng tư thật sự chứ không chỉ trong ảnh. Căn nhà vách kính mà rèm mỏng, căn bungalow nằm sát lối đi chung, hiên hai căn quay vào nhau, đều làm mất cái cảm giác "chỉ có hai mình". Hỏi chủ nhà căn mình nằm ở đâu trong khuôn viên, cửa sổ phòng ngủ quay về hướng nào, rèm có kéo kín hết mặt kính không.
Nếu đi vào mùa lạnh, giường trên gác của căn A-frame thường là chỗ ấm nhất nhà vì hơi ấm bốc lên cao. Ngược lại, ngày nắng gác có thể bí, nên hỏi có quạt hoặc cửa sổ thông gió trên gác không.
Một chi tiết cặp đôi hay quên là phòng tắm. Ở studio, phòng tắm có khi chỉ ngăn bằng vách kính mờ hoặc rèm, tiếng nước và ánh đèn lọt ra ngoài. Với cặp mới quen hay cặp đi cùng bạn, nên hỏi phòng tắm có cửa và vách kín không. Chuyện nhỏ, nhưng là thứ làm hai người thấy thoải mái hay ngại ngùng suốt mấy ngày.
Gia đình có trẻ nhỏ: an toàn của căn nhà đi trước
Với trẻ dưới năm sáu tuổi, kiểu nhà cần ưu tiên là kiểu ít độ cao: bungalow, nhà xây một tầng, nhà gỗ trệt. Gác lửng, cầu thang dốc không tay vịn, hiên nhà sàn cao mà lan can thưa là những thứ khiến cha mẹ không ngồi yên được phút nào. Nhà vách kính sát sàn cũng cần cẩn thận vì trẻ chạy dễ va vào kính.
Phòng tắm trong nhà, có nước nóng ổn định, là điều gần như bắt buộc khi đi với trẻ nhỏ, nhất là đêm lạnh. Một khoảng sàn rộng để trẻ chơi trong nhà khi trời mưa cũng quý hơn một hiên rộng nhìn ra hồ. Nếu căn nhà có bếp nhỏ, việc pha sữa, hâm đồ ăn cho trẻ sẽ nhẹ hơn nhiều.
Chuyện chăm trẻ trong kỳ nghỉ thì có những trang khác bàn sâu. Ở đây chỉ nói về căn nhà: hỏi xem có ổ điện thấp sát sàn không, cửa ra hiên có chốt cao không, giường có sát cửa sổ không. Những chi tiết đó quyết định cha mẹ có được nghỉ hay phải canh suốt.
Nhóm bạn: chỗ ngủ tách khỏi chỗ ngồi chung
Nhóm bạn ba đến sáu người thường muốn có một chỗ ngồi chung đủ rộng để cả nhóm quây quần buổi tối, và đủ chỗ ngủ để không ai phải nằm sàn. Kiểu nhà hợp là nhà gỗ hoặc nhà sàn có phòng khách riêng, nhà xây hai phòng ngủ, hoặc căn A-frame có gác và phòng ngủ tầng dưới.
Điều hay bị bỏ qua là số phòng tắm. Năm sáu người dùng chung một phòng tắm vào buổi sáng lạnh, ai cũng muốn tắm nước nóng, sẽ thành một hàng chờ dài. Nhà có hai phòng tắm, hoặc thuê hai căn gần nhau, thường dễ chịu hơn một căn rộng mà chỉ có một phòng tắm.
Bàn ăn cũng là thứ đáng đếm. Nhiều căn có giường đủ cho sáu người nhưng bàn chỉ bốn ghế, buổi tối cả nhóm phải ngồi bệt ra hiên hoặc chia làm hai lượt. Nếu nhóm thích ăn tối cùng nhau trong nhà khi trời lạnh, hỏi chủ nhà bàn ngồi được mấy người.
Nhóm có người thích thức khuya, người muốn ngủ sớm thì nên chọn căn có phòng ngủ đóng cửa được, nằm cách khoảng ngồi chung một vách. Trong nhà gỗ, tiếng nói chuyện vọng khá xa; nhà xây cách âm tốt hơn. Đây là lúc vật liệu nhà quyết định nhóm có giữ được hoà khí hay không.
Đi cùng ông bà: ít bậc, ngủ tầng trệt, phòng tắm an toàn
Người lớn tuổi cần một căn nhà dễ đi lại hơn là một căn nhà đẹp. Ba điều quan trọng nhất: lối từ chỗ để xe vào nhà ít bậc, chỗ ngủ ở tầng trệt, phòng tắm trong nhà có sàn không trơn. Bungalow và nhà xây một tầng nằm gần cổng khuôn viên thường đáp ứng được cả ba.
Nhà sàn, A-frame có giường trên gác, căn nằm cao trên đồi phải leo nhiều bậc là những kiểu nên tránh, dù ảnh có đẹp đến đâu. Một số căn có bậc thềm nhỏ giữa phòng ngủ và phòng tắm, ban đêm đi vệ sinh dễ hụt chân, nên hỏi chủ nhà có đèn ngủ hoặc đèn cảm ứng không.
Đêm trên đồi Tà Đùng se lạnh, có lúc lạnh rõ. Ông bà nên ở căn tường kín, mái có lớp cách nhiệt, ít khe gió. Nhà gỗ làm khéo hay nhà xây đều ổn; nhà vách kính và container thì nên cân nhắc kỹ.
Ghép kiểu nhà với người đi cùng
Bảng dưới là gợi ý khởi đầu, không phải luật. Một căn cụ thể có thể khác kiểu chung của nó, nên vẫn cần hỏi chủ nhà những câu ở cột cuối.
| Người đi | Kiểu nhà dễ hợp | Kiểu nên cân nhắc | Câu nên hỏi |
|---|---|---|---|
| Cặp đôi | A-frame, nhà gỗ, nhà có một mặt kính | Bungalow xếp sát nhau | Căn nằm đâu trong khuôn viên, rèm có kín không |
| Gia đình có trẻ nhỏ | Bungalow, nhà xây một tầng, nhà gỗ trệt | A-frame chỉ có gác, nhà sàn cao | Lan can, cầu thang, ổ điện thấp, chốt cửa |
| Nhóm bạn 3–6 người | Nhà gỗ hoặc nhà xây hai phòng ngủ, nhà sàn rộng | Studio một phòng tắm | Mấy phòng tắm, phòng ngủ có đóng cửa được không |
| Có ông bà | Bungalow gần cổng, nhà xây một tầng | Nhà sàn, căn cao trên đồi | Bao nhiêu bậc từ chỗ để xe, sàn phòng tắm |
| Người ngủ nông | Nhà xây mái ngói | Container, nhà gỗ mái tôn trần | Mái làm bằng gì, có lớp cách âm không |
Nếu nhóm có nhiều kiểu người cùng lúc, ví dụ ông bà và con nhỏ cùng nhóm bạn, cách gọn nhất thường là thuê hai căn gần nhau: một căn dễ đi lại cho người lớn tuổi và trẻ nhỏ, một căn "có tính cách" hơn cho người trẻ.
Theo mùa và theo số đêm
Mùa mưa ở Tây Nguyên thường kéo dài khoảng giữa năm tới cuối năm, có những buổi chiều mưa dầm. Lúc đó, căn nhà kín, mái êm, có hiên mái che rộng sẽ giúp anh chị vẫn ngồi ngoài được mà không ướt. Nhà vách kính và container trong mùa mưa dễ ẩm và ồn. Mùa khô, nắng trưa gắt, đêm lạnh và khô; nhà kính không rèm, container không cách nhiệt tốt sẽ nóng vào buổi trưa.
Số đêm cũng ảnh hưởng. Một đêm thì gần như kiểu nhà nào cũng chịu được, kể cả những kiểu khác thường. Hai ba đêm trở lên thì những bất tiện nhỏ cộng dồn: cầu thang dốc phải leo nhiều lần, phòng tắm nằm ngoài, gác bí. Khi ở lâu hơn một đêm, nên nghiêng về căn dễ ở hơn căn đẹp hơn.
Một cách làm nhiều người thấy hợp: hai đêm thì một đêm ở căn "trải nghiệm" như nhà kính hay A-frame, một đêm chuyển sang căn dễ ở. Hỏi chủ nhà xem có làm được không, vì đổi căn giữa chừng phụ thuộc lịch phòng.
Đi một mình hoặc mang theo việc
Người đi một mình thường không cần căn rộng, nhưng cần căn nhà khiến mình thấy yên tâm khi trời tối. Một căn bungalow hay nhà xây nhỏ, nằm không quá xa nhà chung hoặc nhà chủ, cửa có khoá chắc, đèn hiên bật được từ trong nhà, sẽ dễ chịu hơn một căn đẹp nằm tít cuối đồi. Ở một mình giữa căn nhà gỗ vào đêm gió, mọi tiếng kẽo kẹt đều nghe rõ hơn; biết trước điều đó thì không giật mình.
Người mang theo việc, cần làm trên máy tính vài tiếng mỗi ngày, nên nhìn căn nhà bằng con mắt khác. Có bàn đủ cao và ghế tựa lưng không, hay chỉ có bàn trà thấp. Ổ điện nằm ở đâu, có gần bàn không. Ánh sáng ban ngày trong nhà có đủ để làm việc mà không bật đèn, hay căn nhà tối vì mái hiên sâu. Sóng điện thoại và wifi ở đúng căn đó ra sao.
Nhà vách kính cho ánh sáng tốt nhưng màn hình dễ loá và trưa nóng. Nhà gỗ ấm nhưng có khi tối. Nhà xây có bàn ghế đầy đủ hơn. Chọn căn nào cũng được, miễn là đã hỏi trước những câu trên, vì đến nơi mới biết căn nhà không có nổi một chiếc bàn tử tế thì mấy ngày làm việc sẽ rất mệt.
Những lựa chọn hay hối tiếc
Chọn nhà kính nhiều mặt cho gia đình có trẻ nhỏ vì ảnh đẹp. Trẻ chạy va kính, trưa nóng, đêm lạnh, bố mẹ phải kéo rèm suốt nên cũng không còn thấy cảnh. Một căn có một mặt kính lớn quay ra hiên đã đủ đẹp mà dễ ở hơn nhiều.
Đưa ông bà ở căn A-frame chỉ có giường trên gác. Ông bà không lên được, phải trải nệm dưới sàn tầng trệt, lạnh và bất tiện. Hỏi kỹ "giường nằm ở tầng nào" trước khi đặt là tránh được.
Thuê một căn lớn nhất cho cả nhóm đông để rẻ hơn tính theo đầu người. Sức chứa đủ nhưng phòng tắm không đủ, buổi sáng thành hàng chờ, buổi tối người muốn ngủ phải nghe người muốn thức. Hai căn nhỏ gần nhau đôi khi tốn hơn một chút mà cả chuyến vui hơn nhiều.
Chọn căn nằm cao nhất đồi vì muốn nhìn xa, quên rằng mình mang nhiều đồ. Mỗi lần ra xe lấy thêm đồ là một lần leo dốc. Với chuyến có nhiều hành lý, đồ ăn, đồ trẻ em, căn gần chỗ để xe đỡ mệt hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Đi hai người có nên thuê căn hai phòng ngủ cho rộng không?
Không cần nếu căn một phòng ngủ đã có hiên và một chỗ ngồi trong nhà. Căn quá rộng với hai người lại lạnh hơn về đêm vì nhiều không gian phải giữ ấm. Chỉ nên thuê rộng khi cần phòng làm việc hoặc có bạn ghé chơi.
Gia đình có trẻ sơ sinh nên chọn kiểu nhà nào?
Nên chọn bungalow hoặc nhà xây một tầng, phòng tắm trong nhà có nước nóng ổn định, có ổ điện gần giường để hâm sữa, ít khe gió. Tránh căn có gác làm chỗ ngủ chính và căn nằm cao trên đồi, vì bế trẻ leo bậc trong đêm rất vất vả.
Nhóm sáu người nên thuê một căn lớn hay hai căn nhỏ?
Nếu căn lớn có từ hai phòng tắm trở lên và phòng ngủ tách biệt thì một căn vẫn ổn. Nếu chỉ một phòng tắm, hoặc nhóm có người thích thức khuya và người muốn ngủ sớm, hai căn gần nhau thường dễ chịu hơn và giữ được hoà khí.
Người lớn tuổi có ở nhà gỗ được không?
Được, nếu nhà gỗ ở tầng trệt, làm kín gió, có phòng tắm trong nhà và sàn không trơn. Điều cần tránh là nhà gỗ trên sàn cao, cầu thang ngoài trời, hoặc nhà gỗ làm thưa ván khiến đêm lạnh. Hỏi chủ nhà có chăn dày và có thiết bị sưởi không.
Đi mùa mưa thì kiểu nhà nào dễ chịu nhất?
Nhà xây mái ngói, nhà gỗ làm kín có mái cách âm, và những căn có hiên mái che rộng. Những kiểu này ít ồn khi mưa, ít ẩm và vẫn cho phép ngồi ngoài hiên. Nhà vách kính, container nên hỏi kỹ về hút ẩm và rèm.