Khi nhận một căn nhà nghỉ, dấu hiệu ẩm mốc dễ nhận ra nhất là mùi: mùi hăng, mùi đất ẩm, mùi vải lâu khô ngay lúc mở cửa. Sau đó nhìn các vệt ố hay chấm đen ở góc trần, chân tường, khung cửa sổ, ron phòng tắm, mặt sau rèm; sờ chăn gối xem có lạnh ẩm bất thường không. Một chút nồm trong mùa mưa là bình thường; mốc đen lan rộng, chăn có mùi thì nên báo chủ nhà ngay.
Nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng nằm ở vùng ẩm, nhiều căn làm bằng gỗ, có những căn đóng cửa vài ngày giữa hai lượt khách. Chủ nhà tốt thường mở cửa, thông gió, thay chăn trước khi khách đến. Nhưng mười phút đầu khi nhận nhà vẫn là lúc anh chị nên tự kiểm, vì sau khi đã bày đồ ra và ở một đêm, việc báo hay đổi phòng sẽ khó hơn.
Mùi là dấu hiệu đầu tiên và đáng tin nhất
Mũi người rất nhạy với mùi nấm mốc. Ngay lúc mở cửa bước vào, trước khi mũi quen với không khí trong nhà, chú ý: có mùi hăng nhẹ, mùi giống đất ẩm, mùi vải phơi chưa khô, mùi gỗ ẩm khác với mùi gỗ thơm khô không. Sau vài phút ở trong nhà, mũi quen dần và không còn nhận ra nữa, nên khoảnh khắc đầu tiên là quý nhất.
Mùi gỗ của một căn nhà gỗ khô thường dễ chịu, thơm nhẹ. Mùi gỗ ẩm thì nặng hơn, hơi chua. Một căn đóng cửa vài ngày trong mùa mưa có thể có mùi bí, nhưng mùi bí tan sau khi mở cửa vài chục phút. Mùi mốc thật thì vẫn còn, và đậm nhất ở một góc nào đó: tủ quần áo, sau rèm, dưới gầm giường, phòng tắm.
Nếu thấy mùi, đi theo mùi để tìm chỗ đậm nhất. Mở tủ, ngửi chăn gối, ngửi rèm, cúi xuống gầm giường. Chỗ mùi đậm thường là chỗ có vấn đề. Biết được chỗ ấy rồi, anh chị có thể quyết định ở tiếp và xử lý nhỏ, hay báo chủ nhà để đổi chăn, đổi phòng.
Những chỗ cần nhìn kỹ
Nấm mốc thích chỗ ẩm, tối, ít gió. Trong một căn nhà nghỉ, đó thường là những điểm dưới đây. Đi một vòng nhìn từng điểm mất không quá năm phút:
- Góc trần tiếp giáp vách ngoài, nhất là ở phòng tắm và phòng ngủ góc nhà: vệt ố vàng, chấm đen, vết loang.
- Chân tường xây sát sàn, chân vách gỗ ở góc khuất: vết ẩm sẫm màu, sơn phồng, gỗ đổi màu.
- Khung cửa sổ, nhất là cạnh dưới, nơi nước đọng từ kính chảy xuống mỗi sáng.
- Ron gạch và ron silicon quanh bồn tắm, vòi sen, bồn rửa: chấm đen là mốc bám.
- Mặt sau rèm, phần chạm sàn và phần áp sát kính.
- Bên trong tủ quần áo, nhất là tủ áp vách ngoài, và mặt sau tủ nếu nhìn được.
- Đệm, gối: mặt dưới đệm, mép gối, tìm chấm nhỏ hoặc vệt ố.
Không phải vệt ố nào cũng là mốc đang phát triển. Có những vệt cũ đã khô, đã xử lý, chỉ để lại màu. Mốc đang sống thường có màu đen, xanh đen hoặc trắng xốp, có mùi, và hay nằm ở chỗ đang ẩm.
Sờ để biết: chăn, gối, nệm và sàn
Có những thứ nhìn không ra mà sờ thì biết. Chăn gối khô sạch cho cảm giác ấm, nhẹ, xốp khi chạm vào. Chăn gối ẩm cho cảm giác lạnh, nặng, hơi dính tay. Áp mặt vào gối một chút, nếu thấy lạnh hơn bình thường và có mùi nhẹ thì gối đang ẩm. Đó không nhất thiết là mốc, nhưng là đồ cần được hong khô hoặc thay.
Nệm cũng vậy. Ấn tay xuống giữa nệm rồi ngửi lòng bàn tay; lật một góc ga giường xem mặt nệm có ố không. Nệm đặt sát sàn, không có giường nâng, dễ ẩm mặt dưới hơn nệm trên giường có khe thoáng.
Sàn gỗ ẩm sẽ có cảm giác hơi dính khi đi chân trần, đôi khi có màu sẫm hơn ở các mép ván. Sàn gạch rịn nước trong mùa nồm thì trơn. Những cảm nhận ấy giúp anh chị biết căn nhà đang trong trạng thái nào, để chuẩn bị đồ cho đúng và đi lại cẩn thận.
Bình thường và đáng báo
Ở vùng hồ trên cao, một chút ẩm là chuyện thường. Bảng dưới giúp phân biệt những gì có thể sống chung và những gì nên báo chủ nhà ngay.
| Thấy gì | Thường là | Nên làm |
|---|---|---|
| Mùi bí khi mới mở cửa, tan sau ít phút | Nhà đóng cửa vài ngày | Mở cửa thông gió, không cần báo |
| Kính mờ buổi sáng, khung dưới có nước | Hơi ẩm ngưng tụ tự nhiên | Lau khô, kéo rèm, thông hơi |
| Vài chấm đen nhỏ ở ron phòng tắm | Mốc bám bề mặt phổ biến | Có thể nhắc chủ nhà khi tiện |
| Chăn gối lạnh ẩm, có mùi | Đồ chưa được hong khô | Báo chủ nhà xin đổi |
| Mảng mốc đen lan rộng trên trần, vách | Ẩm kéo dài, có thể thấm dột | Chụp ảnh, báo ngay, cân nhắc đổi phòng |
| Mùi mốc đậm trong phòng ngủ dù đã mở cửa lâu | Nguồn ẩm chưa xử lý | Báo ngay, đặc biệt nếu có người dị ứng |
Chủ nhà có trách nhiệm giao căn nhà sạch và khô ở mức hợp lý. Một chủ nhà có tâm sẽ cảm ơn khi được báo sớm, vì họ không phải lúc nào cũng thấy những gì khách thấy.
Người dị ứng, trẻ nhỏ và người có bệnh hô hấp
Với phần lớn người khoẻ mạnh, ở một hai đêm trong căn nhà hơi ẩm không gây vấn đề gì. Nhưng với người có cơ địa dị ứng, người hay viêm mũi, hen suyễn, trẻ nhỏ và người lớn tuổi, bào tử nấm mốc trong không khí có thể gây hắt hơi, nghẹt mũi, ho, khó thở về đêm. Với những người này, chọn căn khô ráo không còn là chuyện dễ chịu mà là chuyện sức khoẻ.
Nếu trong đoàn có người như vậy, hãy nói rõ với chủ nhà khi đặt chỗ, hỏi căn nào thoáng nhất, khô nhất, có máy hút ẩm hay không. Mang theo thuốc thường dùng, khẩu trang. Khi nhận nhà, kiểm phòng ngủ của người ấy kỹ hơn các phòng khác.
Nếu đêm đầu tiên người đó có triệu chứng rõ, đừng cố chịu. Mở cửa thông gió, chuyển người ấy sang phòng khô hơn hoặc ngủ ở phòng khách thoáng, báo chủ nhà sáng hôm sau. Triệu chứng nặng thì cần tìm cơ sở y tế gần nhất, chuyện ấy quan trọng hơn mọi kế hoạch đi chơi.
Khi đã báo: chụp ảnh, nhắn sớm, nói rõ
Khi thấy dấu hiệu đáng báo, chụp vài tấm ảnh rõ chỗ có vấn đề, có cả ảnh toàn cảnh để chủ nhà biết vị trí. Nhắn ngay trong buổi đầu nhận nhà, nói ngắn gọn: thấy gì, ở đâu, mình muốn gì, ví dụ xin đổi chăn gối, xin đổi phòng, hoặc chỉ để chủ nhà biết. Báo sớm vừa giúp được xử lý kịp, vừa tránh hiểu nhầm khi trả nhà rằng khách làm ẩm hỏng đồ.
Trong lúc chờ, có thể tự làm vài việc nhẹ: mở cửa thông gió nếu trời khô, dời giường hay vali ra xa góc ẩm, không mở tủ có mùi mốc để cất đồ. Đừng tự lau mốc bằng hoá chất mạnh, đừng xịt nước tẩy lên gỗ, những việc ấy có thể làm hỏng bề mặt mà không giải quyết được nguồn ẩm.
Một căn nhà gỗ ở vùng ẩm cần được chăm liên tục, và đôi khi giữa hai lượt khách có chỗ sót. Phần lớn chủ nhà đều sẵn lòng xử lý khi được báo một cách nhẹ nhàng, có ảnh rõ ràng.
Hỏi trước khi đặt để đỡ phải kiểm sau
Muốn đỡ bất ngờ khi đến nơi, có thể hỏi vài câu khi đặt chỗ, nhất là vào mùa mưa. Căn nhà có được mở cửa thông gió trước khi khách đến không? Chăn gối có được giặt và sấy khô sau mỗi lượt khách không? Có máy hút ẩm hay máy sấy không? Phòng tắm có quạt hút hay cửa sổ không?
Những câu hỏi ấy không làm chủ nhà phật ý; ngược lại, nó cho họ biết khách quan tâm tới điều gì. Chủ nhà chăm kỹ sẽ trả lời cụ thể. Câu trả lời mơ hồ không phải là xấu, nhưng là gợi ý để anh chị kiểm kỹ hơn lúc nhận nhà.
Ảnh giới thiệu cũng cho manh mối. Ảnh chụp rõ góc trần, ron phòng tắm sạch sẽ, chăn trắng phẳng trên giường có khe thoáng bên dưới là dấu hiệu căn nhà được chăm. Ảnh chỉ chụp từ xa, tránh góc phòng tắm thì không nói lên được gì, có thể xin thêm ảnh trước khi đặt.
Vì sao nhà nghỉ vùng hồ dễ ẩm hơn nhà ở thành phố
Nhà ở thành phố thường có người ở liên tục, cửa đóng mở hằng ngày, máy lạnh chạy làm khô không khí. Nhà nghỉ quanh hồ thì khác: có những ngày không có khách, cửa đóng kín, không ai mở để thông gió. Không khí trong nhà đứng yên, hơi ẩm tích lại, và những chỗ khuất bắt đầu có mùi.
Thêm vào đó là khí hậu vùng cao gần mặt nước lớn: độ ẩm trong không khí thường cao, sương nhiều, đêm lạnh làm bề mặt trong nhà dễ đọng nước. Gỗ, vải, nệm hút ẩm và nhả ra chậm. Mùa mưa kéo dài nhiều tháng, có những tuần ít nắng.
Đó là lý do chuyện ẩm mốc ở nhà nghỉ vùng hồ không nên xem là lỗi của riêng chủ nhà nào, mà là điều mọi chủ nhà đều phải chống đỡ thường xuyên. Khách hiểu điều này sẽ kiểm tra bình tĩnh, báo nhẹ nhàng, và nhận được hỗ trợ tốt hơn.
Phòng tắm: nơi ẩm nhất và đáng nhìn kỹ nhất
Trong mọi căn nhà nghỉ, phòng tắm là chỗ ẩm nhất. Hơi nước nóng mỗi lượt tắm bốc lên, bám vào trần, vách, gương, ron. Nếu phòng tắm có cửa sổ hoặc quạt hút đủ mạnh, phần lớn hơi nước thoát đi trong vòng mười lăm, hai mươi phút. Nếu không, hơi nước ở lại, và sau nhiều tháng sẽ có mốc ở góc trần, ron gạch, mép silicon.
Khi nhận nhà, ngoài việc nhìn ron và góc trần, bật thử quạt hút xem có chạy không, mở thử vòi xem nước có thoát nhanh không. Sàn phòng tắm đọng nước lâu là nguồn ẩm cho cả căn nhà. Rèm tắm bằng vải hoặc nhựa nếu có thì nhìn phần chân rèm, chỗ ấy hay có vệt đen.
Sau mỗi lượt tắm, mở cửa sổ phòng tắm hoặc bật quạt hút, đóng cửa từ phòng tắm vào phòng ngủ, treo khăn ra ngoài nếu có chỗ. Ba việc ấy giúp phòng tắm khô nhanh và không đẩy hơi ẩm sang phòng ngủ trong đêm.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết phòng nhà nghỉ có bị ẩm mốc không?
Ngửi ngay lúc mở cửa trước khi mũi quen mùi, rồi nhìn góc trần, chân tường, khung cửa sổ, ron phòng tắm, mặt sau rèm và trong tủ. Sờ chăn gối xem có lạnh ẩm, có mùi không. Mười phút đầu khi nhận nhà là lúc kiểm tốt nhất.
Vài chấm đen ở ron phòng tắm có đáng lo không?
Thường là mốc bám bề mặt phổ biến ở vùng ẩm, không đáng lo với người khoẻ mạnh trong một hai đêm. Có thể nhắc chủ nhà khi tiện. Nếu mốc lan rộng ra trần, vách hoặc có mùi đậm thì nên báo ngay.
Chăn gối trong nhà nghỉ bị ẩm thì nên làm gì?
Nhắn chủ nhà xin đổi chăn gối khô. Trong lúc chờ, nếu trời nắng có thể hong ra hiên có mái. Không ngủ với chăn có mùi mốc, nhất là trẻ nhỏ và người có cơ địa dị ứng.
Người bị dị ứng có nên ở nhà gỗ vào mùa mưa không?
Vẫn ở được nếu chọn căn thoáng, khô, có máy hút ẩm và báo trước với chủ nhà về tình trạng dị ứng. Mang thuốc thường dùng. Kiểm kỹ phòng ngủ khi nhận nhà và đổi phòng ngay nếu thấy mùi mốc đậm.
Có nên tự lau mốc bằng nước tẩy trong nhà nghỉ không?
Không nên. Nước tẩy và hoá chất mạnh có thể làm hỏng gỗ, sơn, ron mà không xử lý được nguồn ẩm. Chụp ảnh, báo chủ nhà để họ xử lý đúng cách. Khách chỉ nên thông gió và dời đồ ra xa chỗ ẩm.
Vì sao nên báo chủ nhà sớm khi thấy ẩm mốc?
Báo sớm giúp chủ nhà kịp đổi chăn, đổi phòng hay xử lý trong lúc anh chị còn ở, và tránh hiểu nhầm khi trả nhà rằng khách làm hỏng đồ. Ảnh chụp kèm thời điểm nhận nhà là bằng chứng rõ ràng cho cả hai bên.