Trong nhà vách kính ở Tà Đùng, người ngoài nhìn vào được hay không phụ thuộc vào bên nào sáng hơn. Ban ngày ngoài sáng hơn trong nên khó nhìn vào; buổi tối bật đèn trong nhà thì mọi thứ bên trong hiện rõ, kể cả qua kính phản quang hay kính gọi là một chiều. Rèm là công cụ chính: rèm voan lọc chói ban ngày, rèm dày che kín ban đêm. Thói quen quan trọng nhất là kéo rèm trước khi bật đèn, và để ý những góc dễ quên như phòng tắm, ô kính trên cao, cửa trượt.
Bài viết cho người sắp ở một căn nhà nghỉ có vách kính lớn quanh hồ Tà Đùng, xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng: nhà kính, nhà khung thép có mặt kính, container có cửa kính lớn. Không bàn chuyện cảnh nhìn ra; chỉ bàn chuyện người khác nhìn vào, và cách để căn nhà kính vẫn là chỗ riêng của mình.
Ai sáng hơn thì bị nhìn thấy
Kính trong suốt cho ánh sáng đi qua cả hai chiều, nhưng mắt người chỉ thấy rõ phía nào sáng hơn. Ban ngày, ngoài trời sáng hơn nhiều so với trong nhà, nên người bên trong thấy rõ ra ngoài, còn người bên ngoài chủ yếu thấy hình phản chiếu của trời, cây trên mặt kính. Đây là lý do ban ngày ở nhà kính cảm thấy khá riêng tư dù không kéo rèm.
Khi trời tối dần, ánh sáng hai bên cân bằng, rồi đảo ngược khi đèn trong nhà bật lên. Lúc ấy người ngoài nhìn vào thấy rõ như xem một khung hình sáng, còn người trong nhà nhìn ra lại chỉ thấy phản chiếu của chính mình. Nhiều khách không nhận ra sự đảo ngược này vì từ bên trong họ không thấy ai ở ngoài.
Khoảnh khắc chuyển giao, lúc chạng vạng khi vừa bật đèn, là lúc dễ quên nhất. Hãy coi việc bật đèn buổi tối là tín hiệu để kéo rèm, như một phản xạ.
Kính phản quang, kính một chiều: không thần kỳ như tên gọi
Một số căn dùng kính phản quang, có lớp tráng làm mặt ngoài như gương, thường được gọi là kính một chiều. Ban ngày, nó làm tốt việc che bên trong: người ngoài chỉ thấy gương. Nhưng nguyên tắc vẫn là bên nào sáng hơn thì bị thấy. Ban đêm bật đèn trong, kính phản quang trở nên trong suốt từ bên ngoài, thậm chí trong nhà nhìn ra lại thành gương.
Vì vậy đừng tin vào lời mô tả kính một chiều mà bỏ qua rèm. Kính phản quang giúp ban ngày kín đáo hơn và giảm nắng, nhưng không thay được rèm buổi tối. Phim dán kính mờ, kính mờ hoàn toàn mới thật sự che được cả ngày lẫn đêm, đổi lại mất ánh sáng và cảnh.
Cũng nên biết kính phản quang làm trong nhà hơi tối màu vào ban ngày và đôi khi làm chim bay đâm vào vì thấy hình cây phản chiếu. Đó là chuyện của căn nhà, khách không cần làm gì, chỉ đừng ngạc nhiên nếu nghe một tiếng cộp trên kính.
Các lớp rèm và việc của từng lớp
Một căn nhà kính tốt thường có hơn một lớp che. Hiểu việc của từng lớp giúp anh chị dùng đúng lúc:
- Rèm voan, rèm sợi mỏng: ban ngày lọc chói, giữ ánh sáng, che phần nào tầm nhìn từ ngoài vào. Ban đêm có đèn trong nhà thì gần như trong suốt.
- Rèm vải dày, rèm cản sáng: che kín ban đêm, chặn ánh sáng sớm cho người ngủ thêm, giữ ấm thêm cho phần nhà sát kính.
- Rèm cuốn, rèm sáo: gọn, kéo nhanh, che được từng phần cửa; loại lá sáo xoay được giữ chút sáng mà vẫn kín.
- Mành tre, mành gỗ bên ngoài: chủ yếu chặn nắng, ban đêm che được phần nào nhưng còn khe.
- Phim mờ dán một phần kính: thường ở phòng tắm hoặc phần thấp của vách, che liên tục mà không cần kéo.
Khi nhận nhà, thử kéo hết các lớp rèm một lượt lúc trời còn sáng để biết rèm nào kéo kín, rèm nào thiếu, mép nào còn hở. Phát hiện lúc tối thì đã muộn.
Nếu rèm kẹt ray, thiếu móc, không kéo được hết, nhắn chủ nhà ngay khi tới. Rèm là thứ dễ sửa, và chủ nhà cũng muốn biết sớm.
Những góc dễ quên che
Rèm phòng ngủ ai cũng nhớ kéo. Những chỗ hay quên mới là chỗ lộ. Thứ nhất là phòng tắm có vách kính ra ngoài hoặc vách kính ngăn với phòng ngủ. Phòng tắm kính nhìn ra vườn là điểm nhấn của nhiều căn, nhưng buổi tối bật đèn tắm thì cả khu vườn đều thấy. Hỏi trước phòng tắm có rèm hay phim mờ không.
Thứ hai là những ô kính trên cao, ô kính tam giác ở đầu hồi, ô kính nhỏ cạnh cửa. Chúng thường không có rèm vì khó lắp, và ban đêm chúng phát sáng ra ngoài. Từ dưới đất nhìn lên có thể thấy trần nhà và một phần gác, ít khi thấy người, nhưng ai ngủ trên gác nên để ý.
Thứ ba là cửa trượt kính ra hiên. Rèm thường che phần cửa cố định, còn phần cánh trượt hay bị để hở một khe khi ra vào. Một khe nhỏ cũng đủ để thấy rõ bên trong. Sau khi ra vào hiên buổi tối, kéo lại rèm cho kín mép.
Vị trí căn nhà quyết định mức riêng tư
Cùng một căn nhà kính, đặt ở hai vị trí khác nhau thì mức riêng tư khác hẳn. Căn đứng riêng trên đồi, mặt kính quay về phía không có lối đi, không có căn khác, thì ban đêm gần như không ai nhìn vào được, rèm chỉ còn là chuyện giữ ấm và chặn ánh sáng. Căn trong cụm nhiều căn, mặt kính quay ra lối đi chung hay quay sang căn bên cạnh, thì rèm là chuyện bắt buộc.
Khi xem ảnh, tìm ảnh chụp căn nhà từ xa hoặc ảnh toàn khu. Thấy được mặt kính lớn quay về đâu, phía trước có lối đi, chỗ để xe hay căn khác không, là đoán được mức riêng tư. Không có ảnh thì hỏi thẳng chủ nhà: mặt kính lớn quay ra phía nào, buổi tối có ai đi ngang trước kính không.
Đèn lối đi bên ngoài cũng ảnh hưởng. Lối đi sáng đèn ngay trước mặt kính làm người trong nhà khó nhìn ra hơn và cảm thấy như đang bị nhìn, dù thực ra người ngoài lúc đó bị chói mắt khó thấy vào. Ngược lại, lối đi tối, nhà sáng là lúc lộ nhất.
Thói quen nhỏ cho căn nhà kính luôn riêng tư
Kéo rèm trước khi bật đèn. Biến thành phản xạ: trời chạng vạng, tay kéo rèm rồi mới bật công tắc.
Dùng đèn nhỏ, đèn thấp vào buổi tối. Đèn bàn, đèn góc ít sáng làm căn nhà ấm cúng hơn và hắt ra ngoài ít hơn đèn trần lớn.
Thay đồ ở chỗ khuất. Phòng tắm kín, góc không có kính, hoặc sau rèm đã kéo; không thay đồ giữa nhà dù nghĩ bên ngoài không có ai.
Tắt đèn trong khi muốn nhìn ra. Muốn ngắm đêm qua kính, tắt đèn trong nhà trước. Vừa thấy rõ hơn, vừa không bị nhìn vào.
Để ý đèn hiên và đèn lối đi. Đèn hiên bật sáng ngay trước mặt kính làm người trong nhà thấy như bị nhìn vào và cũng thu hút côn trùng. Tắt đèn hiên khi không ra vào, chỉ để đèn lối đi thấp nếu cần.
Hỏi chủ nhà giờ có người đi lại. Nhân viên dọn dẹp, người tưới vườn, người giao đồ thường đi qua vào giờ nhất định. Biết trước giờ đó để kéo rèm hay mặc đồ chỉnh tề, không bị bất ngờ buổi sáng.
Nhắc cả nhóm. Đi nhóm, người này kéo rèm, người kia lại mở để nhìn ra. Thống nhất từ đầu rèm nào luôn kéo buổi tối.
Riêng tư cũng là chuyện của trẻ nhỏ và người đi cùng
Với gia đình có trẻ nhỏ, trẻ thường thích kéo rèm, chơi trò trốn tìm sau rèm, áp mặt vào kính. Nhắc trẻ không giật mạnh rèm vì có thể bung ray, không chạy va vào kính sau rèm. Với nhóm bạn, chuyện ai ngủ chỗ nào trong căn nhà kính nên tính tới chỗ nào kín đáo hơn cho người cần.
Nếu đi cùng người lớn tuổi hay người kín đáo, căn nhà kính hoàn toàn có thể không hợp, dù đẹp. Một căn có vách kính một mặt, các mặt còn lại là tường, phòng tắm vách đặc, thường dễ chịu hơn cho mọi người trong nhóm.
Khi chọn căn, đừng ngại hỏi thẳng về rèm, về phòng tắm, về hướng kính. Đó là những câu hỏi bình thường với chủ nhà làm nghề lâu. Ảnh thật các căn đang nhận khách quanh hồ có thể xem tại TaDungVilla.com để hình dung trước.
Rèm còn giữ nhiệt, chặn nắng và che sáng sớm
Ở nhà vách kính, rèm làm nhiều việc hơn chuyện riêng tư, và hiểu điều này giúp anh chị dùng rèm đúng lúc trong ngày. Việc thứ nhất là giữ nhiệt ban đêm. Rèm vải dày kéo kín tạo một lớp không khí tương đối tĩnh giữa kính và phòng, làm hơi lạnh từ kính toả vào phòng chậm hơn. Rèm càng dày, càng dài chấm sàn, càng kín mép thì càng giữ ấm tốt.
Việc thứ hai là chặn nắng trưa. Kéo rèm phía có nắng chiếu trước khi nắng gắt giúp căn nhà đỡ hấp nhiệt nhiều. Rèm màu sáng, mặt ngoài sáng hắt bớt nắng tốt hơn rèm màu tối. Mành tre hay mành gỗ bên ngoài kính còn tốt hơn nữa vì nắng bị chặn trước khi chạm kính.
Việc thứ ba là che ánh sáng sớm. Ở nhà kính, trời hửng là phòng sáng, nhiều người không ngủ thêm được. Người muốn ngủ nướng nên chọn phòng có rèm cản sáng, hoặc mang theo bịt mắt.
Ba việc này đôi khi ngược nhau. Buổi tối muốn kín và ấm thì kéo rèm; nhưng nếu kéo kín sát kính quá lâu, phần kính sau rèm rất lạnh và dễ đọng nước nhiều vào sáng hôm sau. Buổi trưa muốn mát thì kéo rèm, nhưng lại mất ánh sáng, mất cảm giác của nhà kính. Không có cách đúng duy nhất; mỗi đoàn tự chọn theo điều mình quý nhất.
Một cách dung hoà nhiều khách dùng là: tối kéo rèm dày để kín và ấm, sáng sớm mở rèm phía đông cho nắng sưởi và kính khô, trưa kéo rèm voan phía nắng gắt, chiều mở lại. Làm vài lần là thành thói quen, và căn nhà kính sẽ dễ ở hơn nhiều so với để rèm cố định cả ngày.
Nếu căn có nhiều mặt kính mà rèm chỉ có ở vài mặt, hỏi chủ nhà mặt nào là mặt đón nắng trưa và mặt nào nhìn ra lối đi. Hai mặt đó là nơi rèm có ích nhất; những mặt còn lại thường chỉ cần che khi anh chị muốn ngủ thêm buổi sáng.
Câu hỏi thường gặp
Ban đêm bật đèn trong nhà kính thì người ngoài có thấy không?
Có, rất rõ. Khi trong nhà sáng hơn ngoài trời, kính gần như trong suốt từ bên ngoài. Kéo rèm dày trước khi bật đèn, dùng đèn nhỏ ở góc, và thay đồ ở chỗ khuất khỏi tầm kính.
Kính một chiều có che được ban đêm không?
Không. Kính phản quang chỉ che tốt khi bên ngoài sáng hơn bên trong, tức ban ngày. Ban đêm bật đèn trong nhà thì người ngoài vẫn thấy vào. Vẫn cần kéo rèm vào buổi tối.
Phòng tắm vách kính có bị nhìn thấy từ ngoài không?
Nếu vách kính quay ra ngoài và không có rèm hay phim mờ, buổi tối bật đèn tắm là người ngoài thấy được. Hỏi trước chủ nhà phòng tắm có rèm, phim mờ hay quay ra phía không có lối đi không.
Rèm voan có đủ riêng tư không?
Ban ngày rèm voan lọc chói và che phần nào. Ban đêm có đèn trong nhà, rèm voan gần như trong suốt. Cần thêm lớp rèm dày hoặc rèm cản sáng cho buổi tối.
Làm sao biết căn nhà kính có riêng tư không trước khi đặt?
Xem ảnh toàn khu để biết mặt kính quay về đâu, có lối đi hay căn khác phía trước không. Hỏi chủ nhà buổi tối có ai đi ngang trước kính không, rèm có kéo kín được không, phòng tắm có che không.
Có nên ngủ không kéo rèm để ngắm sao trong nhà kính không?
Được nếu căn nằm riêng, không ai qua lại và đã tắt hết đèn trong nhà. Nhớ rằng không kéo rèm thì đêm lạnh hơn vì kính mất nhiệt, và sáng ra ánh sáng tràn vào rất sớm.